سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 6 صفحه 545

درس پانصد و پانزدهم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

استدلال استاد بر رد مبنای مرحوم آقای بروجردی در مسألۀ اجتماع

مرحوم آقای بروجردی«اعلی الله مقامه الشریف» با این که قائل به جواز اجتماع امر و نهی بودند، مع ذلک می فرمودند که صلاه در دار غصبی، محکوم به بطلان است. برای این که مرحلۀ تعلّق امر و نهی همان مرحلۀ مفاهیم و عناوین است و لذا اجتماع، مانعی ندارد. اما مسأله صحت، مربوط به مقربیّت عمل است و مقربیت، شأن وجود خارجی ماهیت صلاه است، ماهیت صلاه«بوجودها مقرب». پس مقربیت، کأن لازم ماهیت نیست. بلکه لازم وجود است، آن هم وجود خارجی.

مبعدیّت هم در رابطۀ با غصب یا تصرف در مال غیر، آن طوری که ذکر شد، این هم مربوط به وجود خارجی تصرف در مال غیر است. درحالی که وجود خارجی«لیس الا شیئا واحدا». عنوان تعدد دارد و عناوین منطبق بر این وجود، متعدد است. اما«نفس الوجود واحد» بعد می فرمودند: چطور ممکن است که شیء واحد و وجود واحد، هم مقرب باشد و هم مبعد؟ لذا نمی تواند صلاه در دار غصبی، محکوم به صحت باشد. این بیان را ایشان اصرار عجیبی رویش داشتند، لکن به نظر قاصر ما، این بیان