- بحث اوامر 1
- اشاره 1
- مقدمۀ واجب 1
- درس چهارصد و سی و ششم 2
- تفصیل مرحوم محقق حائری(ره) در افعال و مقدمات حرام 2
- اشاره 2
- نتیجه تفصیل در مسأله 4
- اشکال امام«ره» به استاد خود مرحوم محقق حائری 5
- بیان استاد در رد اشکال امام به مرحوم محقق حائری 6
- نتیجه گیری از بحث مقدمۀ حرام 7
- حرمت مقدمۀ أخیر در مقدمات حرام بنا بر قول به ملازمه در مقدمۀ واجب 8
- پرسش: 9
- مسألۀ ضد 10
- اشاره 10
- اشاره 11
- امر به شیء و نهی از ضد و ملاک بحث اصولی بودن آن 11
- درس چهارصد و سی و هفتم 11
- عدم لزوم معنای حصر در اصولی بودن مسأله 13
- اشکال بر مقدمۀ دوم در کلام محقق نائینی(ره) 15
- کلام محقق نائینی(ره) در اقسام أقتضا 15
- پرسش: 16
- تفسیر بعض المحققین از مفهوم اقتضا 18
- اشاره 18
- درس چهارصد و سی و هشتم 18
- مجوز استعمال مجازی کلمۀ اقتضا 19
- عدم صحت استعمال مجازی کلمۀ اقتضا به معنای عینیت و جزئیت 21
- تعمیم اشکال عینیت به ضد عام 22
- پرسش: 24
- تفسیر اقتضا در عنوان مسأله امر به شیء و نهی از ضد 25
- اشاره 25
- درس چهارصد و سی و نهم 25
- عدم صحت استعمال مجازی در مفهوم اقتضا 26
- جواب مدعی اقتضا از اشکال مجاز در معنای اقتضا 27
- اعمیت مفهوم ضد در عنوان مسأله 28
- استلزام قول به ملازمه با قول به اقتضا 29
- عدم انحصار ضد به صلاه 30
- پرسش: 31
- خلاصۀ بحث اقتضا 31
- اقوال در مقدمیت عدم ضد اول نسبت به ضد دیگر 32
- درس چهارصد و چهلم 32
- اشاره 32
- اجزاء تشکیل دهندۀ علت تامه و مسألۀ تمانع بین الضدین 33
- انکار مقدمیت از نظر مرحوم آخوند(ره) 34
- تقدم زمانی یا رتبی مقدمه بر ذی المقدمه 34
- تلائم عدم العله با عدم المعلول 35
- پرسش: 37
- درس چهارصد و چهل و یکم 38
- عدم احد الضدین مقدمۀ وجود ضد آخر 38
- اشاره 38
- بیان مرحوم قوچانی(ره) محشی کفایه در توضیح کلام مرحوم آخوند(ره) 39
- امتناع اجتماع نقیضین ام القضایا 39
- اعتبار وحدت زمانی در متناقضین و متضادین 40
- قصور بیان آخوند(ره) در اثبات مدعای خود 43
- پرسش: 44
- اشاره 45
- درس چهارصد و چهل و دوم 45
- توضیح مرحوم قوچانی(ره) بر کلام مرحوم آخوند(ره) 45
- مناقشۀ امام«ره» در توضیح محشی کفایه 46
- تفاوت قضیۀ سالبه با قضیۀ معدوله المحمول 47
- بیان حضرت امام(ره) دربارۀ متضادان و اشکال بر اتحاد رتبی متضادان 48
- ملاک تقارن علت و معلول 49
- عدم وجود ملاک اتحاد رتبی در مقدمۀ سوم 50
- پرسش: 51
- درس چهارصد و چهل و سوم 52
- اشاره 52
- مقدمیت عدم احد الضدین بر وجود ضد دیگر 52
- خصوصیت قضایای حقیقیه 53
- عقلی بودن قاعدۀ فرعیت 54
- ثبوت نفس الامری در موضوع قضایا 55
- بیان دو نکته دربارۀ«عدم العله عله لعدم المعلول» 56
- پرسش: 58
- درس چهارصد و چهل و چهارم 59
- اشاره 59
- بیان امام(ره) در موضوع واقع شدن عدم 59
- اقسام تقدّم طبعی نزد مرحوم محقق اصفهانی(ره) 60
- بیان دور در کلام مرحوم آخوند(ره) برای نفی مقدمیت 61
- جواب مرحوم محقق اصفهانی(ره) از دور 62
- پرسش: 65
- انکار مقدمات ثلاث در قول به اقتضاء 66
- درس چهارصد و چهل و پنجم 66
- اشاره 66
- انکار قول به ملازمه 67
- ترتب دو ثمره بر بحث از مقدمۀ ثالثه 68
- کلام قائلین به عینیت و ترادف 69
- جواب قائلین به عینیت و ترادف 70
- پرسش: 71
- اشاره 72
- بیان احتمالات در قول به عینیت 72
- درس چهارصد و چهل و ششم 72
- عدم استحقاق عقوبتین در ترک واجبات 73
- تغایر ملاک در واجب و حرام 74
- ملاکات احکام از نظر عدلیه 74
- اتحاد مفهومی بین موضوع و محمول در قضایای حملیه 75
- بطلان قول به تضمن از نظر وجدان 76
- بیان آخوند در بطلان قول به تضمن 77
- پرسش: 78
- اشاره 79
- استدلال محقق نائینی(ره) بر اقتضای امر به شیء و نهی از ضد 79
- درس چهارصد و چهل و هفتم 79
- اشکالات بر کلام محقق نائینی(ره) 80
- احتمالات در کلام محقق نائینی(ره) 81
- بررسی احتمال اول در مأمور به مقدمه و ذی المقدمه 82
- بررسی احتمال دوم: ایجاب مقدمه از ایجاب ذی المقدمه 83
- پرسش: 85
- درس چهارصد و چهل و هشتم 86
- ایجاد شیء و اقتضای نهی از ضد 86
- اشاره 86
- استحالۀ تحقق اراده بدون مبادی آن 87
- ارادۀ تکوینی و تشریعی 87
- عدم فایده در زجر عن الضد 89
- عدم تمامیت مقدمات ثلاثه در دلیل قائلین به اقتضاء 90
- پرسش: 91
- عدم ملازمه بین امر به شیء و نهی از ضد خاص 92
- اشاره 92
- درس چهارصد و چهل و نهم 92
- توسعه در معنای نقیض در شمول مرفوعا به 93
- عدم ثبوت ملازمه 94
- عدم وجود تلازم معکوس بین ازاله و ترک صلاه 97
- پرسش: 98
- درس چهارصد و پنجاهم 99
- اشاره 99
- مقدمۀ دوم، اتحاد حکم بین المتلازمین 99
- عدم شمول عنوان واقعه نسبت به امور عدمی 101
- سه حالت مفروض در اتحاد حکم بین المتلازمین 101
- تالی فاسد در فرض شمول عنوان واقعه بر معدومات 102
- عدم تطابق دلیل قائلین به ملازمه، با مدعای آنها 103
- اشاره 106
- درس چهارصد و پنجاه و یکم 106
- اقسام اباحه 106
- ابطال قول به اقتضا 108
- انکار ثمرۀ قول به اقتضا 109
- ثمرۀ عبادی بودن ضد 109
- پرسش: 110
- اشاره 111
- درس چهارصد و پنجاه و دوم 111
- نهی ارشادی متعلق به عبادات 111
- نهی مولوی متعلق به عبادات 112
- مقربیت و مبعدیت در اجتماع امر و نهی 113
- ملاک بطلان عبادت 114
- بطلان عبادت از راه مقدمیت 114
- عدم سازگاری حرمت نفسی و واجب غیری 115
- بطلان عبادات از راه تلازم 116
- معنای اهم بودن ازاله نسبت به صلاه 117
- نتیجه و خلاصۀ بحث در ثمرۀ اقتضا 118
- پرسش: 118
- اشاره 119
- درس چهارصد و پنجاه و سوم 119
- ظهور ثمرۀ اصلی بحث اقتضا در ضد خاص 119
- صحه صلاه مکان الازاله 121
- تفاوت«ما نحن فیه» با مسألۀ اجتماع امر و نهی 122
- عدم اجتماع وجوب غیری با حرمت نفسی 123
- پرسش: 124
- درس چهارصد و پنجاه و چهارم 125
- اشاره 125
- انکار ثمرۀ خاصه در بحث ضد 125
- کلام شیخ بهائی(ره) و اتباع او در انکار ثمره 127
- جواب از کلام شیخ بهائی 128
- پرسش: 129
- جواب مرحوم آخوند از کلام شیخ بهائی در انکار ثمره 129
- جواب صاحب کفایه(ره) به شیخ بهائی(ره) در مسألۀ صلاه مکان الازاله 130
- اشاره 130
- درس چهارصد و پنجاه و پنجم 130
- عدم فوریت وجوب صلاه 131
- استحالۀ تعلق امر به ضدین، در زمان واحد 132
- ترتب و طولیت امر به مهم نسبت به اهم 133
- تأخر رتبی امر به مهم نسبت به اهم 134
- شباهت«ما نحن فیه» به بیع فضولی 135
- پرسش: 136
- اشاره 137
- درس چهارصد و پنجاه و ششم 137
- اولین دلیل مرحوم آخوند(ره) بر امتناع ترتب 137
- عدم سقوط تکلیف به عصیان و عزم بر عصیان 138
- عدم ارتباط استحالۀ امر به ضدین به مکلّف 140
- نوع شرطیت امر به مهم 141
- پرسش: 143
- بطلان قول به اشتراط در واجب اهم 144
- اشاره 144
- درس چهارصد و پنجاه و هفتم 144
- مقدمۀ اول در تعلق اوامر و نواهی به طبایع 145
- بیان سه مقدمه در عدم ثبوت اشتراط در«ما نحن فیه» 145
- مقدمۀ دوم در معنای اطلاق و اشتراط 146
- پرسش: 147
- درس چهارصد و پنجاه و هشتم 148
- اشاره 148
- حقیقت اطلاق در بیان مرحوم آخوند(ره) 148
- فرق بین اطلاق و عام در«احلّ الله کل بیع» 149
- حمل ذاتی اولی و حمل شایع صناعی 150
- عدم دلالت تطابقی، تضمنی و التزامی کلی بر افراد 152
- خلاصۀ مطالب در دلالت اطلاق 153
- پرسش: 154
- درس چهارصد و پنجاه و نهم 155
- مقدمۀ سوم استدلال قائلین به ترتب 155
- اشاره 155
- استحالۀ اشتراط امر به صلاه نسبت به عصیان یا عزم بر عصیان 158
- اشکال اثباتی بر اشتراط عصیان یا عزم بر آن 159
- نتیجه گیری از بحث های گذشته 160
- پرسش: 161
- درس چهارصد و شصتم 162
- اشاره 162
- مراتب چهارگانۀ حکم(اقتضا، انشاء، فعلیت، تنجز) از نظر صاحب کفایه 162
- تفسیر اقتضاء 163
- اشکال امام«ره» به مرحوم آخوند و مشهور در انشا و فعلیت حکم 164
- اشتراک عالم و جاهل در حکم و استثناء دو مورد از آن 165
- قبح عقاب غیر قادر و جاهل به حکم 166
- پرسش: 167
- بیان امام«ره» در احکام انشائی و فعلی 168
- درس چهارصد و شصت و یکم 168
- اشاره 168
- عمومیت تکلیف بین مؤمن و کافر 170
- عدم انحلال خطابات قرآنی 171
- ثمرۀ بحث انحلال خطابات قرآنی 171
- اشاره 174
- تفاوت خطابات شخصیه و خطابات عام 174
- درس چهارصد و شصت و دوم 174
- عدم انحلال در خطابات قرآنی 175
- پاسخ یک شبهه دربارۀ خطابات قرآن به مؤمنین 176
- لغویت خطابات در فرض انحلال آنها به عصات 177
- شرطیت ابتلا در تنجز علم اجمالی 178
- رد اشتراط ابتلا در تنجز علم اجمالی 179
- پرسش: 180
- درس چهارصد و شصت و سوم 181
- اشاره 181
- اشتراط علم و قدرت در تکالیف عامه 181
- ملاک و معیار حکم عقل 183
- قبح عقلی عقاب بلا بیان 184
- حکم عقل به اشتراط قدرت بر اتیان تکلیف 185
- پرسش: 187
- استدلال مشهور بر شرطیت علم و قدرت در تکالیف عامه 188
- درس چهارصد و شصت و چهارم 188
- اشاره 188
- تسری شک در تحقق شرط به شک در مشروط 189
- تقسیم حکم به فعلی و انشائی 191
- دو دلیل بر عدم اشتراط قدرت 192
- دلیل دوم بر عدم اشتراط قدرت در تنجز تکلیف 194
- پرسش: 195
- عدم شرطیت علم و قدرت در تنجز تکلیف 196
- اشاره 196
- درس چهارصد و شصت و پنجم 196
- تزاحم تکلیف اهم با مهم و استحقاق عقوبت 197
- تقدم تکلیف اهم نسبت به مهم 198
- استحقاق عقوبت در تقدم تکلیف مهم به اهم 201
- پرسش: 202
- درس چهارصد و شصت و ششم 203
- اشاره 203
- استحقاق عقوبت در صورت ترک اهم و اقدام به مهم 203
- شباهت«ما نحن فیه» به مسألۀ اجتماع امر و نهی، در تغایر وجوبین 205
- عدم تقدم و تأخر در تعلق امر به اهم و مهم 205
- استحقاق عقوبت در تقدم تکلیف مهم بر اهم 206
- صحت عبادت تارک ازاله 207
- استحقاق عقوبتین در فرض ترک واجب اهم و مهم 208
- عدم اشتراط امر به اهم و مهم 211
- اشاره 211
- درس چهارصد و شصت و هفتم 211
- جنبۀ اثباتی ترتب 212
- عدم اتحاد رتبه در نقیضین 213
- عدم اتحاد رتبه بین ضدین 214
- تفاوت طاعت و عصیان در ملاک تأخر 215
- درس چهارصد و شصت و هشتم 218
- اشاره 218
- بحث ترتب در مقام ثبوت 218
- سه احتمال در مسألۀ ترتب 219
- توضیح بیشتر دربارۀ احتمالات ثلاث 221
- نتیجۀ بحث در مسألۀ ترتب 223
- پرسش: 224
- عدم تمامیت دلیل قائلین به ترتب 225
- درس چهارصد و شصت و نهم 225
- اشاره 225
- عدم کفایت اشتراط و تأخر در رفع استحالۀ ترتب 226
- عدم ارتباط مسألۀ ترتب به رتبه 228
- مبنای مرحوم نائینی(ره) در مسألۀ ترتب 229
- تأخر زمانی شرط از مشروط 230
- پرسش: 231
- درس چهارصد و هفتادم 232
- بحث ترتب در فرع فقهی 232
- اشاره 232
- مناقشۀ استاد در فرع فقهی محقق نایینی(ره) 233
- مورد ترتب، اجتماع حکمین وجوبیین در زمان واحد 235
- عدم ارتباط مثال مذکور به بحث ترتب 236
- پرسش: 238
- عدم جواز امر با علم به انتفاء شرط 239
- اشاره 239
- درس چهارصد و هفتاد و یکم 240
- اشاره 240
- نتیجه و ثمرۀ نزاع در بحث اقتضا 240
- انکار ثمرۀ بحث اقتضا توسط شیخ بهایی(ره) 241
- عدم جواز امر با علم به انتفاء شرط امر 242
- بیان استحالۀ ذاتیه و استحالۀ وقوعی 243
- عدم وضوح محل نزاع در بحث انتفاء شرط در امر 245
- پرسش: 245
- بیان مرحوم آخوند(ره) در انتفای شرط امر 246
- اشاره 246
- درس چهارصد و هفتاد و دوم 246
- امکان انتفای امر در اوامر اختباریه 247
- اختلاف عدلیه و اشاعره در تعلق امر به محالات 249
- عدم انحلال امر در خطابات شارع 250
- پرسش: 251
- متعلق اوامر و نواهی 252
- درس چهارصد و هفتاد و سوم 252
- اشاره 252
- مبعدات احتمال اول: ذکر طبایع نه افراد 253
- مراد از کلی طبیعی: کلی عقلی یا عین افراد 254
- تعلق اوامر و نواهی به طبایع یا به افراد و نظر مشهور 255
- پرسش: 256
- احتمال سوم در محل نزاع باب متعلق اوامر و نواهی 257
- درس چهارصد و هفتاد و چهارم 257
- اشاره 257
- رجوع حقیقت نزاع به نزاع در اسم جنس 258
- اشکال اول: غیر معقول بودن وضع عام و موضوع له خاص 259
- اشکال دوم: عدم دلیلیت وضع عام و موضوع له خاص در اسم جنس 260
- نقش ماده و هیئت در مصدر 261
- اشکال سوم در ارجاع محل نزاع به اسماء اجناس 261
- پرسش: 263
- اشاره 264
- درس چهارصد و هفتاد و پنجم 264
- مبعد اول در تحریر محل نزاع بنابر احتمال چهارم 264
- حکم عقل در رابطه با تعلّق احکام و جعل قوانین 265
- وجودات؛ مقصود از تعلّق احکام به طبایع 266
- مراد از ماهیت در مقام ذات و ذاتیات بنا بر کلام آخوند 267
- اشکال به مرحوم آخوند«ره» در تحریر محل نزاع 268
- تناقض در کلام صاحب کفایه در اضافۀ وجود به طبیعت نه طلب 270
- پرسش: 271
- اشاره 272
- درس چهارصد و هفتاد و ششم 272
- جواب از قضیۀ«الماهیه من حیث هی لا مطلوبه و لا غیر مطلوبه» 272
- نزاع در تعلق اوامر و نواهی به طبایع 274
- تعلّق طلب به ماهیت 274
- ارتباط مسأله رجوع قید به هیئت یا ماده به مقام 276
- فرق بین نفس ماهیت و وجود ماهیت 277
- پرسش: 278
- درس چهارصد و هفتاد و هفتم 279
- اشاره 279
- وجود قرینۀ عقلیه برخلاف تعلّق طلب به طبایع 279
- منشأ بودن نفس وجود برای ترتّب آثار 280
- مطلوب بودن واقعیت وجود طبیعت 280
- فرق بین مقام تقنین با مقام اجرای قانون 282
- مشابهت قضیۀ«الماهیه موجوده» با«الماهیه مطلوبه» 284
- پرسش: 285
- اشاره 286
- درس چهارصد و هفتاد و هشتم 286
- بقای اصل جواز بعد از نسخ وجوب 286
- اعتباری بودن وجوب و بسیط بودن آن 288
- کیفیت وجود جواز و رجحان 289
- پرسش: 291
- اشاره 292
- درس چهارصد و هفتاد و نهم 292
- جمع بین دلیل ناسخ و منسوخ در مقام اثبات 292
- مقایسۀ مقام با جمع بین دلیلین متنافیین 294
- انتفای دلالت فرعیه با انتفای اصل وجوب 295
- مختار استاد در جمع بین دلیلین 296
- پرسش: 297
- اشاره 298
- وجوب تخییری 298
- بقای جواز از طریق استصحاب کلی قسم ثالث 299
- درس چهارصد و هشتادم 299
- اشاره 299
- مناقشه در جریان استصحاب کلی قسم ثالث 300
- واجب تخییری و نحوۀ تعلّق وجوب به آن 302
- مشابهت واجب تعیینی و واجب تخییری 303
- پرسش: 304
- درس چهارصد و هشتاد و یکم 305
- اشاره 305
- کیفیت وجوب در واجب تخییری 305
- قول به تفصیل در واجب تخییری 306
- استناد به قاعدۀ فلسفی«الواحد لا یصدر الا من الواحد» 307
- بررسی بیان اول مرحوم آخوند(ره) در کیفیت واجب تخییری 309
- پرسش: 310
- اشاره 311
- عدم اضطرار ارجاع تخییر شرعی به تخییر عقلی 311
- درس چهارصد و هشتاد و دوم 311
- جریان استحاله در واجب تخییری 314
- خصوصیت امور ذات الاضافه 315
- کیفیت تعلق علم اجمالی به اشیاء 316
- پرسش: 317
- درس چهارصد و هشتاد و سوم 318
- شبهۀ استحاله در واجب تخییری 318
- اشاره 318
- تعدد وجوب به واسطه تعدد واجب 320
- قسم سوم واجب تخییری 321
- بررسی قول به سنخ خاص بودن وجوب تخییری 322
- شبهۀ تخییر بین اقل و اکثر 323
- پرسش: 324
- درس چهارصد و هشتاد و چهارم 325
- اشاره 325
- شبهه تخییر بین اقل و اکثر 325
- استحالۀ تخییر بین اقل و اکثر در دفعیات 326
- جواب از استحاله به واسطه خصوصیت کلی مشکک 328
- پرسش: 331
- جواب استاد از راه حل مرحوم بروجردی(ره) در حل شبهۀ استحاله 332
- درس چهارصد و هشتاد و پنجم 332
- اشاره 332
- امکان تخییر در اقل و اکثر دفعی 334
- استحالۀ تخییر بین اقل و اکثر 335
- تصور اقل و اکثر دفعی با تضاد بین غرضین 336
- امکان اجتماع غرضین در تخییر بین اقل و اکثر 337
- پرسش: 338
- تقسیم واجب به عینی و کفائی 339
- درس چهارصد و هشتاد و ششم 339
- اشاره 339
- خصوصیت واجبات کفائیه 340
- حقیقت واجب کفائی 341
- احتمالات مطرح شده در واجبات کفائیه 342
- پرسش: 343
- بررسی احتمال اول در کیفیت واجب کفائی 344
- درس چهارصد و هشتاد و هفتم 344
- اشاره 344
- معنای واحد غیر معیّن بودن مکلّف، در واجب کفائی 346
- معنای واحد مردد بودن مکلّف، در واجب کفائی 347
- بیان استحاله احتمال سوم 348
- احتمال آخر در واجب کفائی(مکلف به مدار فرق باشد) 349
- پرسش: 351
- اشاره 352
- احتمالات در تصویر واجب کفایی 352
- درس چهارصد و هشتاد و هشتم 352
- قسم اول از اقسام ثلاثۀ واجب کفایی 353
- تصویر نادرست واجب کفائی در مثال«ساب النبی» بنابر دو احتمال مذکور 354
- جواب استاد از تعاریف مذکور از واجب کفائی 355
- تصویر صحیح از واجب کفائی در مثال«ساب النبی» 356
- پرسش: 359
- اشاره 360
- تعدد مصادیق در قسم دوم واجب کفائی 360
- درس چهارصد و هشتاد و نهم 360
- عدم انطباق دو تعریف قبلی واجب کفایی بر قسم اخیر 361
- تصویر واجب کفائی در کلمات مرحوم آخوند(ره) 362
- اعتبار غرض مولی در تصویر واجب کفائی 363
- خلاصۀ بحث در واجب کفائی 364
- واجب موقت و موسع 365
- پرسش: 366
- اشاره 367
- تقسیم واجب به موقت و غیر موقت 367
- درس چهارصد و نودم 367
- عدم تبدل واجب موسع به مضیق در آخر وقت 371
- تخییر در افراد طولی و عرضی واجب موسع 372
- اشکال استحاله در تصویر واجب مضیق و موقت و جواب آن 373
- پرسش: 374
- درس چهارصد و نود و یکم 375
- اشاره 375
- عدم اعتبار قید زمان در واجب موقت 375
- عدم دلالت دلیل اداء بر قضاء«ما فات» 376
- بیان سه خصوصیت در تمسک به دلیل اداء برای قضای«ما فات» 378
- جواب از استثنای در کلام مرحوم آخوند(ره) 380
- پرسش: 381
- درس چهارصد و نود و دوم 382
- اشاره 382
- عدم دلالت دلیل واجب موقت بر اتیان آن در خارج وقت 382
- عدم دلالت استصحاب بر اتیان واجب موقت در خارج وقت 383
- فقدان قضیتین در جریان استصحاب در ما نحن فیه 384
- نتیجۀ بحثهای گذشته 385
- تفاوت ما نحن فیه با ماء مشکوک الطهارت در جریان استصحاب 387
- پرسش: 388
- بحث نواهی 389
- اشاره 389
- مقصد دوم؛ مبحث نواهی 389
- تقید در متعلقات اوامر و نواهی 390
- درس چهارصد و نود و سوم 390
- اشاره 390
- تفاوت ما نحن فیه با مسألۀ ماء متغیر 391
- تفاوت احکام وضعیه و تکلیفیه 392
- عدم اتحاد قضیتین در ما نحن فیه به حسب عرف برخلاف ماء متغیر 394
- منشاء تفاوت ما نحن فیه با مسأله ماء متغیر در عدم جریان استصحاب 395
- پرسش: 396
- بحث نواهی؛ «منهی عنه در نواهی» 396
- اختلاف در متعلق نواهی 397
- اشاره 397
- درس چهارصد و نود و چهارم 397
- بعث و زجر تکوینی 398
- بعث اعتباری 399
- زجر اعتباری 400
- تفاوت بعث و زجر 402
- پرسش: 403
- نتیجه گیری از بحث های گذشته 403
- درس چهارصد و نود و پنجم 404
- اشاره 404
- اشتراک بعث و زجر در افادۀ طلب 404
- جواب از بیان آخوند در مفاد نهی 406
- تفاوت اصلی بین اوامر و نواهی 407
- اشکال بر تعریف نهی به معنای ایجاد الطبیعه 408
- جواب از اشکال بر تعریف نهی به معنای ایجاد الطبیعه 409
- پرسش: 410
- اشاره 411
- درس چهارصد و نود و ششم 411
- بررسی احتمالات ثلاثه در بیان منشأ تفاوت بین اوامر و نواهی 411
- بررسی احتمال دوم در بیان فرق بین اوامر و نواهی 413
- نتیجه گیری از بحث در احتمال دوم 415
- پرسش: 416
- عدم تمامیت بیان مرحوم آخوند(ره) در فرق بین اوامر و نواهی 417
- اشاره 417
- درس چهارصد و نود و هفتم 417
- تفاوت اصلی بین اوامر و نواهی 420
- سقوط تکلیف با موافقت و مخالفت امر مولا 421
- توجیه استاد در ترک جمیع افراد در نهی 422
- پرسش: 423
- عدم سقوط تکلیف در نواهی با مخالفت یا موافقت نهی 424
- درس چهارصد و نود و هشتم 424
- اشاره 424
- بررسی بیان مرحوم آخوند(ره) در سقوط تکلیف در باب نواهی 425
- کلام مرحوم محقق نائینی(ره) در سقوط تکلیف در باب نواهی 427
- بررسی کلام محقق نائینی(ره) در سقوط تکلیف در باب نواهی 428
- پرسش: 430
- بیان محقق اصفهانی(ره) در منشأ تفاوت اوامر و نواهی 431
- درس چهارصد و نود و نهم 431
- اشاره 431
- بیان محقق اصفهانی(ره) در استفادۀ از عقل 433
- اشکالات کلام محقق اصفهانی(ره) در بیان تفاوت بین اوامر و نواهی 434
- راه حل مرحوم آیت الله بروجردی(ره) در تفاوت بین اوامر و نواهی 435
- پرسش: 437
- بیان مرحوم بروجردی(ره) در تفاوت بین امر و نهی در موافقت و مخالفت 438
- درس پانصدم 438
- اشاره 438
- عدم منافات وحدت حکم با تعدد موافقتها و مخالفتها در باب نواهی 439
- عدم تعمیم ملاکات باب اوامر به باب نواهی 441
- پرسش: 443
- اجتماع امر و نهی 444
- اشاره 444
- درس پانصد و یکم 445
- اجتماع امر و نهی در شیء واحد 445
- اشاره 445
- مناقشۀ در مثال صلاه در دار مغصوب 446
- تغایر جنسی بین سجود لله و سجود للصنم 447
- بررسی کلام آخوند(ره) در معنای واحد 447
- تعلق اوامر و نواهی به طبایع 448
- تأخر موضوع و متعلق از حکم 449
- اشکال به مرحوم آخوند(ره) در معنای واحد 450
- پرسش: 451
- مقصود از واحد در عنوان مسأله 451
- اشاره 452
- درس پانصد و دوم 452
- بیان مرحوم آخوند(ره) در خروج سجده از واحد جنسی و نوعی 452
- احتمالات ثلاثه در معنای«سجده لله و سجده للصنم» 453
- اشکال بر آخوند(ره) در خروج مفهوم سجده از عنوان واحد جنسی 454
- امتناع لحاظ صلاه متحد با غصب در جعل شارع 455
- عدم حکایت عنوان غصب از عنوان صلاه 457
- خلاصۀ اشکال به آخوند(ره) در خروج سجده از عنوان واحد جنسی 458
- پرسش: 459
- خروج مثال سجود لله و للصنم از محل نزاع 460
- اشاره 460
- درس پانصد و سوم 460
- واحد نوعی در عنوان مسأله 461
- تمایز ما نحن فیه با مسأله اقتضای فساد در نهی از عبادات 463
- اختلاف و تمایز در مسائل یک علم 465
- بیان امام«ره» در تمایز اشیاء بر حسب ذاتیات 465
- تفاوت مسألۀ اجتماع امر و نهی با مسألۀ نهی متعلق به عبادت 468
- اشاره 468
- درس پانصد و چهارم 468
- تفکیک مسألۀ اجتماع با مسألۀ تعلق نهی به عبادت 469
- معیار مسألۀ اصولی از نظر صاحب کفایه 471
- عدم ارتباط مسأله اجتماع با مسألۀ نهی متعلق به عبادت 471
- وجود معیار مسألۀ اصولی در ما نحن فیه 472
- حکم صلاه در دار غصبی 473
- مناقشۀ استاد در اندراج ما نحن فیه تحت مسائل علم فقه 474
- پرسش: 475
- کلام صاحب کفایه در کلامی بودن بحث اجتماع امر و نهی 476
- اشاره 476
- درس پانصد و پنجم 476
- بیان استاد در عدم اندراج مسأله امر و نهی در علم کلام 477
- اندراج مسأله اجتماع امر و نهی در مبادی تصدیقیۀ علم اصول 478
- اشکال استاد بر کلام محقق نائینی(ره) در مسألۀ اجتماع امر و نهی 480
- پرسش: 481
- اشاره 482
- جریان نزاع اجتماع امر و نهی در ادلۀ غیر لفظی 482
- درس پانصد و ششم 482
- تقسیمات واجبات و محرمات 484
- امکان تصویر حرام کفائی 485
- جریان نزاع اجتماع امر و نهی در امر و نهی غیری 486
- پرسش: 489
- درس پانصد و هفتم 490
- اشاره 490
- اعتبار قید مندوحه در عنوان مسألۀ اجتماع امر و نهی 490
- دلیل عدم تعرض برخی از اصولیون به قید مندوحه 491
- صور ثلاثه در اجتماع امر و نهی 492
- عدم اعتبار قید مندوحه در عنوان مسأله بنا بر مبنای اشاعره 494
- عدم اعتبار قید مندوحه در عنوان مسأله بنا بر مبنای آخوند(ره) 495
- پرسش: 496
- ارتباط اجتماع امر و نهی با تعلق اوامر و نواهی به طبایع 497
- اشاره 497
- درس پانصد و هشتم 497
- نتیجۀ بحث بنا بر احتمال اول، در اوامر و نواهی 499
- بیان سه احتمال در معنای تعلق امر و نهی به افراد 499
- احتمال سوم در تعلق امر و نهی به طبایع و نظر آخوند(ره) 502
- پرسش: 503
- اشاره 504
- درس پانصد و نهم 504
- ارتباط اجتماع با تعلق اوامر و نواهی به طبایع 504
- تأثیر قول به طبایع یا افراد در نتیجۀ بحث 505
- معنای تعلق امر و نهی بر افراد 506
- نتیجۀ بحث بنا بر قول آخوند در طبایع و افراد 507
- تفکیک باب تزاحم از باب تعارض 508
- توضیح استاد در تفسیر آخوند از معنای واحد 510
- پرسش: 511
- درس پانصد و دهم 512
- بیان مرحوم آخوند(ره) در فرق بین تعارض و تزاحم 512
- اشاره 512
- بیان امام(ره) در مقدمۀ مرحوم آخوند به اضافه کردن قید 513
- احتمال دوم مرحوم آخوند(ره): ناظر به مقام تطبیق 514
- اشکال امام«ره» به احتمال دوم در مقدمۀ آخوند 515
- توضیح استاد در اشکال امام به مرحوم آخوند 516
- محل نزاع در حکمین متعارضین 517
- پرسش: 518
- ثمرۀ نزاع در قول به اجتماع امر و نهی و عدم آن در شیء واحد 519
- درس پانصد و یازدهم 519
- اشاره 519
- کلام نائینی(ره) در بیان ثمرۀ نزاع در بحث اجتماع امر و نهی 520
- مقدمۀ اول از مقدمات ثلاث در بیان ثمره از نظر ایشان 521
- مقدمۀ سوم در بیان حرکت در مقولات 522
- مقدمۀ دوم در بیان تغایر بین مقولات نه گانه 522
- احتمالات ثلاث در معنای حرکت در مقولات نه گانه 523
- پرسش: 524
- اشاره 525
- درس پانصد و دوازدهم 525
- بیان محقق نائینی در اندراج صلاه و غصب در مقولۀ وضع و این 525
- عدم اتحاد مقولۀ عرضی با مقولۀ جوهری 527
- خلط مسائل فلسفی با مسائل فقهی و اعتباری در کلام محقق نائینی 528
- پرسش: 531
- اشاره 532
- درس پانصد و سیزدهم 532
- تغایر عنوان غصب و تصرف در بیان مرحوم آقای بروجردی(ره) 532
- بیان مرحوم آقای بروجردی(ره) ایشان در معنای تصرف 534
- اعتباری بودن مفهوم تصرف 535
- عدم اندراج صلاه و غصب تحت مقولات نه گانه 536
- پرسش: 538
- اشاره 540
- کلام آیت الله بروجردی(ره) در مسألۀ اجتماع امر و نهی 540
- درس پانصد و چهاردهم 540
- عنوان مقربیت در عبادات 542
- پرسش: 544
- استدلال استاد بر رد مبنای مرحوم آقای بروجردی در مسألۀ اجتماع 545
- اشاره 545
- درس پانصد و پانزدهم 545
- دو قول در امتناع اجتماع امر و نهی 548
- اعتبار قید مندوحه در ثمرۀ نزاع 548
- صور مختلف در تقدم نهی بر امر بنا بر امتناع اجتماع امر و نهی 550
- پرسش: 551
- اشاره 552
- حکم صلاه جاهل قاصر در دار غصبی با فرض امتناع اجتماع امر و نهی 552
- درس پانصد و شانزدهم 552
- اکتفا به وجود ملاک در صحت عبادت 553
- خلط بین طبیعت منطقی و طبیعت اعتباری در کلام مرحوم آخوند(ره) 555
- ادلۀ چهارگانه مرحوم آخوند(ره) بر امتناع اجتماع امر و نهی 556
- تحقق تضاد بین مصلحت و مفسده 557
- پرسش: 558
- اشاره 559
- درس پانصد و هفدهم 559
- کیفیت وجود ملاک برای امر و نهی در ماده اجتماع 559
- لازمه معذوریت جاهل قاصر بنا بر تقدیم نهی 560
- کفایت وجود ملاک برای صحت عبادت 561
- تصحیح عبادت از راه ترتب 562
- پرسش: 564
- اشاره 565
- معنای تزاحم بین حکمین و بین المقتضیین و الملاکین 565
- درس پانصد و هیجدهم 565
- خصوصیت تزاحم بین حکمین 566
- علت تقدیم جانب نهی در مرحله جعل حکم 567
- فرق بین دو قسم تزاحم 568
- پرسش: 570
- درس پانصد و نوزدهم 571
- اشاره 571
- معنای مرجوحیت ملاک امر در مقام تعارض 571
- لازمۀ برگشت مقام به بحث تعارض 572
- فرق بین مقام و مسألۀ صلاه و ازاله 573
- اشتراک مقام با مسألۀ وجوب صلاه و ازاله 573
- عدم فارقیت تقییدها بین دو مقام 576
- پرسش: 577
- اشاره 578
- نسبت بین متعلق امر و نهی در باب اجتماع 578
- درس پانصد و بیستم 578
- کیفیت محل بحث طبق مبنای مرحوم آخوند(ره) در مسألۀ متلازمین 579
- فرق بین تکلیف محال و تکلیف به محال و ارتباط آن با مقام 580
- علت دخول متساویین در محل نزاع 581
- عدم مفهوم برای عنوان«المتصادقین فی واحد» 582
- پرسش: 583
- درس پانصد و بیست و یکم 584
- اشاره 584
- اقسام عام و خاص مطلق و اختلاف در دخول آن در محل نزاع 584
- کیفیت دخول قسم اول عام و خاص مطلق در محل نزاع 586
- اشکال دخول قسم دوم عام و خاص مطلق در محل نزاع 586
- کیفیت دخول قسم دوم عام و خاص مطلق در محل نزاع 588
- پرسش: 589
- درس پانصد و بیست و دوم 590
- شرایط دخول عموم و خصوص مطلق در محل نزاع 590
- اشاره 590
- شرط دوم: عدم ارتباط عام و خاص به مسبب 592
- علت خروج نسبت بین موضوعین از محل نزاع 592
- شرط سوم: وجود ترکیب انضمامی بین ماده اجتماع مقولتین 594
- پرسش: 596
- بررسی شرائط دخول عامین من وجه در محل نزاع 597
- اشاره 597
- درس پانصد و بیست و سوم 597
- عدم تعلق حکم به افعال تولیدیه و تسبیبیه 599
- بررسی الزامی بودن تحقق نسبت بین متعلقین نه موضوعین 600
- دخول تمام نسب اربع در محل بحث غیر از تباین 601
- پرسش: 602
- اشاره 603
- درس پانصد و بیست و چهارم 603
- مقتضای تحقیق در باب اجتماع امر و نهی 604
- نقش مبادی در اراده تشریعی 606
- بررسی سرایت ملاک بواسطه اتحاد وجودی 609
- پرسش: 610
لکن مرحوم محقق اصفهانی در حاشیۀ کفایه با شدّت تبحری که ایشان در مسائل فلسفی داشتند یک کلامی دارند که تا حدی با این بیان امام بزرگوار منافات دارد آن کلام ایشان را مطالعه بفرمایید ببینیم آیا قابل قبول هست یا قابل قبول نیست؟
پرسش:
1 - آیا عدم احد الضدین، مقدمیت بر وجود ضد دیگر دارد؟
2 - قاعدۀ فرعیت را بیان کرده و توضیح دهید، چرا این قاعده استثناءپذیر نیست؟
3 - قضایای حملیه چه تفاوتی با قضایای حقیقیه دارد؟
4 - توضیح دهید، چگونه عدم عله، عله برای عدم معلول، می باشد؟