سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 6 صفحه 608

سنخیت و ارتباط و علاقه ای وجود ندارد. آن علاقه و ارتباطی که بین اینها پیدا شده آنهم احیانا این است که گاهی از اوقات در وجود خارجی این صلاه و غصب اتحاد پیدا کرده اند، یعنی یک کسی در دار غصبی نماز خوانده است. شما وقتی می خواهید خصوصیات این صلاه را حکایت کنید، می گویید: «صلّ فی الدّار المغصوبه» این خصوصیت فردی صلاه است. خصوصیت این صلاتی است که در خارج، از این زید غاصب تحقق پیدا کرد، خصوصیت این مصداقی است که برای این غاصب تحقق پیدا کرد. پس ارتباط صلاه با غصب احیانا در رابطۀ با وجود خارجی و در جهت عوارض فردی و لوازم تشخّص گاهی تحقق پیدا می کند، بیشتر از این نیست.

حالا که این طور شد سؤال این است: اینجایی که صلاه با غصب ارتباط پیدا کرده ما از شما سؤال می کنیم که آیا آن جهت موجبۀ برای تعلق امر به صلاه در همین صلاتی که اتّحد مع الغصب و در خارج متعانق با هم شدند و مرتبط با هم شدند، بعد آنکه در عالم مفهومیت، هیچ گونه ارتباطی بینشان نبود، اما حالا که متصادق شدند و متعانق شدند، چه چیزی ناهی از فحشاء و منکر است در این صلاه در دار غصبی که دیگر نمی شود در خارج از هم جدایشان کرد؟ کسی که در دار غصبی نماز خواند، این خصوصیت وقوع صلاتش در دار غصبی، این یک مسأله ای است که دیگر به این صلاه خارجی واقع در دار غصبی چسبیده است.

می گوییم: قبول است اما همین صلاه را وقتی که تحلیل می کنید وقتی که این صلاه را بررسی می کنید، آن جهتی که موجب تعلق امر به صلاه شده، آیا این صلاه با توجه به رفاقتش با غصب است، با توجه به اتحادش با غصب است یا اینکه این خصوصیت اتحادش با غصب هیچ گونه دخالتی در ناهی بودن این صلاه از فحشاء و منکر ندارد؟ کدامیک از اینهاست؟ شق سوم نمی توانیم تصور بکنیم. این صلاه موجودۀ در دار غصبی، این صلاه متحدۀ فی الخارج مع الغصب، آیا این مجموعه، ناهی از فحشاء و منکر است یا تنها آن خصوصیت صلاتی اش عنوان نهی از فحشاء و المنکر را دارد؟

دو احتمال بیشتر نیست: اگر شما بگویید که تنها آن خصوصیت صلاتی نقش در نهی از فحشاء و منکر دارد که واقعیت مسأله هم همین است، می گوییم: اگر خصوصیت صلاتی تنها نقش در نهی از فحشاء و منکر دارد، آیا می شود امر از متعلق خودش و از آن جهتی که آن جهت ناهی از فحشاء و منکر است، پایش را بالاتر بگذارد، فراتر بگذارد و سرایت بکند به یک چیزی که در مسألۀ نهی از فحشاء و منکر هیچ گونه نقشی ندارد؟ آیا امکان دارد یک چنین معنایی که صلاه، معراج مؤمن باشد، خصوصیت صلاه ناهی از فحشاء و منکر باشد اما امر فراتر از آن چیزی که حامل مصلحت است، بالاتر از آن چیزی که واجد مزیت صلاتی است، پایش را از آن بالاتر بگذارد و به تعبیر دیگر: از