سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 6 صفحه 86

درس چهارصد و چهل و هشتم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

ایجاد شیء و اقتضای نهی از ضد

برای تکمیل این بحث که آیا امر بشی مقتضی نهی از ضد عام هست یا نه؟ ممکن است شخصی چنین بگوید: ما بحث را روی امر و نهی پیاده نمی کنیم، روی بعث و زجر پیاده نمی کنیم، بلکه بحث را در یک مرحله ای قبل از بعث و زجر می بریم، و آن عبارت است از مرحلۀ اراده، در اراده آیا این طور نیست که اگر اراده ای متعلق به وجود شیء و به ایجاد شیء شد، مقتضی این معنا است، حالا هر معنایی که برای اقتضاء کنیم که یک اراده ای بترک نقیض این شیء متعلق است، کسی که مثلا دخول در سوق را اراده می کند، اراده اش متعلق به ایجاد دخول در سوق می شود، این مقتضی است«حالا به هر نحو اقتضاء را معنا کنیم» این اراده دارد که نقیض دخول سوق که عبارت از ترک دخول سوق است، آن را ترک کند، «تارک النقیض» باشد.

مرید وجود، «تارک النقیض» است، و مرید ترک نقیض است، اگر بحث را در باب اراده بردیم، ادعا می شود که اقتضا را نمی شود انکار کرد، آیا در این مرحله، با این که به یک معنا خارج از بحث