سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 6 صفحه 92

درس چهارصد و چهل و نهم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

عدم ملازمه بین امر به شیء و نهی از ضد خاص

کسانی که قائل به اقتضاء هستند، از یکی از دو طریق وارد شدند: طریق اول مسألۀ مقدمیت بود که«ترک احد الضدین» مقدمیت برای وجود ضد دیگر داشته باشد که این طریق را ما گذراندیم، و نتوانست قول به اقتضاء را ثابت کند. طریق دوم مسألۀ ملازمه است که بگوییم: «ترک احد الضدین، ملازم لوجود ضد الاخر» و اگر کسی از این طریق بخواهد قول به اقتضاء را ثابت کند، باید باز سه مرحله را طی کند. همان طوری که راه مقدمیت هم نیاز به سه مرحله داشت، مسألۀ تلازم هم سه مرحله را باید طی کند تا نتیجه بدهد اقتضاء را در ضد خاص.

اولین مرحله اصل ملازمه و تلازم است که«ترک احد ضدین» ملازم باشد با فعل ضد آخر، این ملازمه باید ثابت شود و این تلازم باید روشن شود، این مرحله که گذشت و تلازم ثابت شد، به مرحله دوم نوبت می رسد.

مرحله دوم این است که متلازمین در هرکجا و در هر موردی تحقق داشته باشند، باید اتحاد در