سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 7 صفحه 103

درس پانصد و چهلم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

تزاحم بین مستحبین

مرحوم آخوند(ره) که قائل به امتناع اجتماع امر و نهی هستند، در قسم اوّل از عبادات مکروهه، که تقریبا مشکلترین اقسام عبادات مکروهه است، مسأله را اینطور توجیه می فرمایند که مثلا در صوم یوم العاشور که یکی از مصادیق قسم اول است، باید اینطوری بگوییم که یک عنوان راجحی در ناحیۀ وجود صوم تحقق دارد که همان عنوان صوم است که در سایر ایام هم صوم به همین عنوان استحباب دارد. غیر از ماه رمضان و غیر از عیدین، در سایر ایام، همین عنوان وجودی صوم، یک عنوان راجحی است و روی این جهت، استحباب دارد و اگر کسی هم روز عاشورا روزه بگیرد، بعنوان یک عبادت صحیح واقع می شود و تردیدی در صحت و عبادیتش وجود ندارد، لکن خصوصیت صوم یوم العاشور این است که یک عنوان راجحی، که هم رجحان دارد و هم در مقایسۀ با صوم ارجح از صوم است، مثلا اگر در صوم شصت درجه مصلحت وجود دارد، در آن عنوان دیگر، هشتاد درجه مصلحت وجود دارد. آن عنوان مرتبط با ترک صوم است، چه ارتباطش ارتباط اتّحادی