سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 7 صفحه 157

ترک التصرف فی مال الغیر و یتوقف علیه ترک تصرف فی مال الغیر» است و متوقف علیه ترک تصرف این یکون واجبا، این خروج«انطبق علیه عنوانان و صار مجمعا لثبوت عنوانین» کما این که صلاه در دار غصبی«کان مجمعا لعنوانین». لذا این اشکال مرحوم آخوند به ابو هاشم و اتباعش غیر وارد است، در حقیقت این هم داخل در مسألۀ اجتماع امر و نهی است، اگر کسی در مسألۀ اجتماع امر و نهی اجتماعی باشد، حالا تا اینجا که آمدیم با حفظ این مراحل که مبانی صلاتی قبلی خودمان را کنار بگذاریم تا اینجا به این منتهی می شود که همان طوری که صلاه در دار غصبی مأموربه و منهی عنه است به عنوانین، همین طور خروج از دار غصبی هم«یکون مأمور به و منهی عنه بعنوانین».

یک مشکلۀ دیگری اینجا مطرح است که آن مشکله را در مقابل ابو هاشم و اتباعش می توانیم مطرح کنیم و این غیر از اشکال مرحوم آخوند است که این اشکال را جواب دادیم. اما آن مشکله سبب می شود که اصل حرف ابو هاشم و اتباعه کنار رود که البته توضیح کلی این مشکله را در یکی از مقدمات بحث اجتماع امر و نهی ذکر کردیم، لکن با توجه به آن حرف این اشکال در مقابل ابو هاشم و اتباعش به وجود می آید و در نتیجه این حرف که مسألۀ مأموربه و منهی عنه بودن خروج باشد، با توجه به آن اشکال باید کنار رود و به جای آن حرف دیگری پیش بیاید که در درس بعدی بیان می کنیم.

پرسش:

1 - اشکال آخوند بر ابو هاشم در اجتماع امر و نهی در خروج از دار غصبی چیست؟

2 - جواب استاد از این اشکال در دفاع از ابو هاشم را تقریب نمایید.

3 - توضیح استاد دربارۀ حیثیت تعلیلیه و تقییدیه را بیان کنید.

4 - دو تفاوت بین وجوب نفسی و غیری را بیان کنید.