سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 7 صفحه 166

درس پانصد و چهل و نهم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

نهی از شیء و اقتضای فساد عبادت

در این فصل که بحث جدیدی است، مرحوم آخوند ره در عنوان محل بحث، این عبارت را به کار می برند که«النهی عن الشیء هل یقتضی فساده ام لا»؟ اگر به یک چیزی نهیی متعلق شود، آیا تعلق نهی، اقتضا می کند فساد آن چیز را یا نه؟ با این که کلمۀ شیء، اطلاق دارد. نهی، نهی متعلق به مثل شرب خمر را هم کلمۀ شیء می گیرد، امّا ذیل که می فرماید: «هل یقتضی فساده ام لا»؟ این قرینه می شود به این که مقصود از این شیء منهی عنه، شیئی است که دو حالت می تواند داشته باشد: گاهی اتّصاف به صحّت پیدا کند و گاهی اتّصاف به فساد داشته باشد و این محدود می کند به منهی عنهی که قابل عروض این دو حالت باشند.

لذا نهی متعلق به شرب خمر، نهی متعلق به زنا و کثیری از محرمات، داخل در این عبارت نیستند، بلکه محدودۀ این عبارت، عبادات و معاملات است که هردوی اینها، هم می توانند متعلق نهی واقع شوند و هم دارای دو حالت هستند. عبادت، گاهی«صحیحا» واقع می شود و گاهی