سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 7 صفحه 23

درس پانصد و بیست و هشتم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

بحث در این بود که آیا متعلق احکام می تواند طبیعت متقیّدۀ به وجود خارجی باشد یا نه؟ یک دلیل دیروز اقامه شد بر اینکه نمی شود و این یا تحصیل حاصل در باب اوامر است و یا تغییر واقعیت در باب نواهی و هردو مستحیل است.

اشتراک رویۀ شارع با عرف در طریقۀ تقنین

دلیل دوم(همانطوری که در بحث حجّیت ظواهر بیشتر روی این مطلب تکیه داریم) این است که شارع مقدس اسلام در باب محاورات و تفهیم و تفهّم، همان رویّۀ عقلا را در پیش گرفته است و یکی از ادلّۀ ما بر حجیت حتی ظواهر کتاب اللّه عبارت از همین معناست که شارع در راه تعلیم و تفهیم، یک طریقۀ خاصی را اتخاذ نکرده است. همان راهی که بین عقلا، معمول و متداول بوده و در این باب از آن استفاده می شده نوعا همین ظواهر است که حاکی از مرادات و مقاصد است و الاّ مسألۀ صراحت و نصوصیت، کمتر تحقق پیدا می کند. همانطوری که در این باب، شارع همان طریقۀ