سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 7 صفحه 242

الفساد» و بعد شک کنیم که آیا واضع، در هنگام وضع، چنین خصوصیتی را در لاء ناهیه خاصه، به حسب وضع به وجود آورد یا نه؟ تنها یک توهم است و جوابش هم این است که مفردات، مغایر با مرکبات هستند و در حال وضع مفردات، مرکبی اصلا وجود نداشت تا این که موضوع برای چیزی باشد، موضوعی به نام مرکب تحقق نداشت، درحالی که می خواهید استصحاب عدم دلالت«لاء ناهیه» را بر فساد جاری کنید. این باید یک حالت سابقۀ متیقنه داشته باشد تا بتوانید چنین استصحابی را در اینجا جاری کنید. تا اینجا نتیجۀ بحث این شد که در شعبۀ اول از مقام اول که مربوط به دلالت لفظی نهی بر فساد در خود مسأله اصولیه است، واقعش این است که اگر نوبت به شک برسد و نتوانیم ثابت کنیم که«لا تبع ما لیس عندک» آیا ظهور در ارشاد به فساد دارد یا نه؟ و به حالت شک باقی بمانیم، راهی بر نفی یا اثبات این مسأله از طریق اصل نداریم، نه اصلی داریم که وجود دلالت را ثابت کند و نه اصلی داریم که عدم دلالت را ثابت کند، تا نوبت به شعبۀ دوم و بعد هم مقام دوم بحث ان شاء الله برسد.

پرسش:

1 - در چند مقام از جریان اصل عملی در شک در دلالت نهی بر فساد بعد از یاس از دلیل بحث می شود؟

2 - کیفیت بحث از جریان اصل در مسألۀ اصولی را بیان کنید.

3 - عدم جریان استصحاب در شک در دلالت لفظی نهی بر فساد را تقریب کنید.

4 - تفاوت ما نحن فیه با مسألۀ مقدمۀ واجب را بیان کنید.