سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 7 صفحه 250

درس پانصد و شصت و دوم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

اصاله الفساد در معاملات

گفتیم که از نظر مسألۀ اصولیه و آن جهتی که در اصول مورد بحث واقع شده، در خود همین محط بحث، نه در طرف دلالت بر فساد و نه در طرف عدم دلالت بر فساد، اصلی که در محل بحث یکی از این دو طرف را تعیین کند، همان طوری که ملاحظه فرمودید، نداشتیم. حالا که در مسألۀ اصولیه فاقد اصل هستیم، نوبت می رسد به مسألۀ فقهیه.

یک معامله ای منهی یا یک عبادتی منهی عنه قرار گرفته، از نظر تحقق این معامله در خارج و عدم تحقق آن آیا اصلی داریم یا نه؟ واقع این است که در باب معامله، ما یک اصلی داریم که فقهاء از آن تعبیر به اصاله الفساد می کنند، این اصاله الفسادی که فقها در باب معاملات جاری می کنند، موردش همین جاست. یک معامله ای منهی عنه قرار گرفته و از نظر اصولی نمی توانستیم پی ببریم به این که آیا نهی اقتضای فساد می کند یا نه؟ ما فقط روبرو هستیم با این معامله ای که در خارج واقع شده و این معامله محرّم است، نمی دانیم آیا صحت در این معامله وجود دارد و یا وجود ندارد؟ آیا اثر مقصود بر