سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 7 صفحه 266

خودش هم عبادت بود و ما قائل شدیم که نهی از عبادت اقتضای فساد عبادت می کند.

حال اگر وضو منهی عنه واقع شد و باطل، ایشان می فرماید: روی قاعده، مشروط هم باطل است، برای این که مشروط بدون شرط واقع شده، شرطش یک وضوی صحیح است و چون این وضو منهی عنه بوده مثلا: مثل وضوی به ماء مغصوب، نتوانسته صحیحا واقع شود، وضو که صحیحا واقع نشد، دیگر نماز هم نمی تواند صحیحا واقع شود. این به بحث ما چه ارتباطی دارد؟ به مسأله دلالت نهی بر فساد چه ارتباطی دارد؟ یک مسأله عقلیّه است که اگر چیزی را شرط برای یک شیء دیگری قرار دادند، با عدم تحقق شرط یا با بطلان شرط مشروط نمی تواند صحیحا واقع شود. آیا این هم یک جهت و خصوصیّتی در رابطۀ با بحث ماست؟ که«اذا کانت العباده شرطا و قلنا بدلاله النهی علی الفساد» مشروط نمی تواند صحیحا واقع شود؛ امّا اگر شرط غیر عبادت شد، مثل مسأله ستر عورت، اگر منهی عنه هم واقع شد، چون عنوان عبادیّت در آن مطرح نیست، لذا مشروطی که با چنین شرط منهی عنه واقع می شود، چون عنوان عبادیّت در شرط مطرح نیست، «لا یکون المشروط بفاسد، لا یکون المشروط بغیر صحیح» این چه ارتباطی به بحث ما می تواند داشته باشد؟

همین طور در قسم چهارم: قسم چهارم عبارت است از این که متعلق نهی نه خود عبادت است، نه جزء عبادت است و نه وصف عبادت و نه شرط عبادت، بلکه وصف عبادت است، آنهم وصف ملازم، ایشان در اینجا اینطور می فرمایند: اگر در موردی نهی شد، از جهر به قرائت، بازگشت این در حقیقت به این است که آن موصوف با این وصف منهی عنه است، چون تفکیک بین وصف و موصوف نمی شود، لذا در حقیقت نهی از وصف به نهی از موصوف سرایت می کند و بلکه در حقیقت آن موصوف، منهی عنه می شود، یعنی در حقیقت نهی از جهر به قرائت بازگشتش به نهی از قرائتی است که«یجهر بها» یعنی این به نهی از جزء عبادت برمی گردد، صغری می شود برای نهی از جزء عبادت، خوب حالا این صغری باشد، مگر ما بحث صغروی داریم؟

عدم صغرویت مسألۀ مورد بحث

مگر ما بحث می کنیم که کجا عبادت متعلق نهی هست و کجا متعلق نهی نیست، پس خوب است مسأله صلاه حائض را هم بحث کنیم که اصولا صلاه حائض آیا متعلق نهی واقع شده یا متعلق نهی واقع نشده است؟ این یک بحث صغروی است و بحث ما در اینجا یک بحث کبروی است که تعلق نهی را به عبادت، موضوع در مسأله اصولیّه قرار دادیم و گفتیم: «العباده اذا تعلق بها النهی، هل یقتضی تعلق النهی بها الفساد ام لا»؟ امّا کجا نهی متعلق به عبادت شده و کجا نهی متعلق به عبادت نشده