سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 7 صفحه 271

درس پانصد و شصت و پنجم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

ظهور نهی در عبادات بر نهی تحریمی یا تنزیهی

در بحث عبادات، در شعبۀ اوّل که آیا نواهی متعلقۀ به عبادات از نظر دلالت لفظی و فهم عرفی ظهور در حرمت مولویّه دارد یا ظهور در ارشاد به فساد آن عبادت؟ بحث کردیم با توجّه به این که اجزاء و شرائط و موانع عبادات معمولا از طریق اوامر و نواهی بیان می شود، به جای این که مثلا بگویند: «یشترط فی الصلاه، الطهاره» تعبیر می کنند به«صل مع الطهاره». به جای این که تعبیر کنند که «ما لا یؤکل لحمه» مانعیّت از نماز دارد، اینجا به نهی تعبیر می کنند«لا تصل فی وبر ما لا یؤکل لحمه» بدون این که نماز در وبر غیر مأکول اللحم، هیچ گونه حرمت ذاتیّه ای در آن وجود داشته باشد، مثل «لا تشرب الخمر» و امثال ذلک نیست، بلکه ارشاد به مانعیّت است و این که نماز در وبر«ما لا یؤکل لحمه» نمی تواند صحیح و مسقط اعاده و قضاء باشد.

با توجّه به این جهت، آیا اگر نهیی به مجموع عبادتی متعلق شد، کسی نمی تواند چنین ظهوری را ادعاء کند که ظاهر عرفی همین معنا هست، اگر نهی متعلق به عبادت شد، مثلا به حائض گفته شد: