سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 7 صفحه 278

درس پانصد و شصت و ششم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

شمول نهی در عنوان مسأله به تحریمی و تنزیهی

در باب عبادات، اگر نهی، نهی مولوی تحریمی باشد، در رابطۀ با بخش دوم که مسألۀ عقلیّه و جهت عقلی بحث که آیا می تواند عبادتی، علاوۀ بر حرمت، اتصاف به صحت هم داشته باشد یا نه؟ جواب دادیم که جمع بین این دو نمی شود. برای این که حرمت، کاشف از مبغوضیّت آن عمل حرام است و کاشف از مبعدیّت عمل حرام و چیزی که ذاتا مبعد باشد، این صلاحیت مقربیت در آن وجود ندارد و هدف از عبادت، همان عنوان مقربیت الی المولی است. وقتی که ما اصل این بحث را مطرح می کردیم که آیا نهی از شیء اقتضای فساد می کند یا نه؟ آنجا، گفتیم که دائرۀ بحث، عمومیت دارد، هم نهی تحریمی را دلالت می کند و هم نهی تنزیهی و کراهتی را شامل می شود.

منتها یک مشکلی بود که مثال برای این معنا پیدا کنیم که یک نهی کراهتی، به ذات عبادت متعلق شده باشد و گفتیم که در مسألۀ صلاه در حمام، متعلق کراهت، عبادت نیست. متعلق کراهت، تخصّص عبادت است، به خصوصیت وقوعش در حمام؛ یعنی آنچه که مکروه است«ایقاع الصلاه