سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 7 صفحه 306

درس پانصد و هفتادم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

اقسام تعلق نهی مولوی یا تحریمی بر معاملات

وقتی که نهی مولوی تحریمی به معامله متعلق می شود، در این اقسامی متصور است. یک: نهی متعلق می شود به ایجاد آن سبب، به عنوان این که یک فعل مباشری و فعل بلاواسطه ای است که از مکلف صادر می شود، در این قسم ذکر کردیم که نهی؛ یعنی حرمت، هیچ گونه ملازمۀ عقلی با فساد ندارد. قسم دوم: این بود که نهی متعلق به مسبب می شود به عنوان این که این مسبب هم فعل مکلف است، لکن فعل تسببیی او است. نقل و انتقال، تملیک و تملّک، تزویج و تزوّج، اینها مورد نهی تحریمی واقع می شود. در این قسم، به این نتیجه رسیدیم که نه تنها ملازمۀ عقلیه بین فساد و حرمت وجود ندارد، بلکه آن کلامی که از ابو حنیفه نقل شده، در این قسم می تواند کلام صحیحی باشد و آن این است که حرمت، دلالت بر صحّت می کند، برای این که حرمت، کاشف از مقدوریت تمکلیک و تملّک است و مقدوریت تملیک و تملک، فرع صحّت معامله است. اگر معامله ای باطل شد، مکلف به هیچ وجه قدرت بر تملیک و تملک ندارد. پس نهی تحریمی که کاشف از قدرت است، دلیل بر