- اجتماع امر و نهی 1
- ادامه مقصد دوم بحث نواهی 1
- اشاره 1
- درس پانصد و بیست و پنجم 2
- اختلاف ماهوی بین اصاله العموم و اصاله الاطلاق 2
- اشاره 2
- امر دوم: معنای اطلاق در اصاله الاطلاق 2
- عدم ارتباط اصاله الاطلاق به افراد و مصادیق 4
- فرق نتیجۀ اصاله الاطلاق با اصاله العموم 5
- عرفی بودن اصاله العموم و عقلی بودن اصاله الاطلاق 6
- پرسش: 7
- طبایع متعلق اوامر و نواهی 8
- درس پانصد و بیست و ششم 8
- اشاره 8
- قضایائی که موضوع آنها نفس ماهیت است 9
- کیفیت تصور وجودات خارجیه 10
- ظرف تشکیل قضایای که موضوع آنها نفس ماهیت است 11
- معنای«الماهیه من حیث هی هی لیست الا هی» 13
- پرسش: 14
- درس پانصد و بیست و هفتم 15
- اشاره 15
- موضوع در قضیۀ«الانسان موجود» 15
- تقیّد موضوع به وجود 16
- موضوع در قضایای شرعیه 18
- مؤیّد مقیّد بودن موضوع قضایای شرعیه به وجود خارجی 19
- دلیل بر ابطال کلام مرحوم آخوند(ره) 20
- پرسش: 22
- اشتراک رویۀ شارع با عرف در طریقۀ تقنین 23
- اشاره 23
- درس پانصد و بیست و هشتم 23
- مراحل طی قانون نزد عقلا 24
- تأخّر وجود مأموربه از بعث مولا 26
- پرسش: 27
- درس پانصد و بیست و نهم 28
- اشاره 28
- دلیل سوم برای فهم متعلق احکام 28
- هدف صدور امر 29
- وجود خارجی، مؤثّر در حصول غرض مولا 30
- خلط بین متعلق احکام و مؤثّر در حصول غرض مولا 31
- محصّل غرض مولا 32
- پرسش: 34
- درس پانصد و سی ام 35
- اشاره 35
- نتیجۀ مقدمات ثلاثه: جواز اجتماع امر و نهی 35
- معنای اصاله الاطلاق 36
- فرق مسأله طبق اصاله الوجود و اصاله الماهیه 37
- موطن تضاد امر و نهی 38
- عدم ارتباط خارج به مرحلۀ تعلّق حکم 39
- پرسش: 41
- جواب از قول مرحوم نائینی(ره) در جواز اجتماع امر و نهی 42
- درس پانصد و سی و یکم 42
- اشاره 42
- عدم مقوله داشتن مجموعه صلاه 43
- بررسی امتناع اجتماع امر و نهی طبق ترکیب انضمامی 44
- تعیین محل نزاع 44
- انفکاک مرحلۀ تعلق حکم از خارج 45
- امتناع جمع بین امر و نهی در یک عنوان 46
- پرسش: 48
- اشاره 49
- بررسی امتناع اجتماع حب و بغض در یک شیء 49
- درس پانصد و سی و دوم 49
- تفکیک بین مسألۀ سواد و بیاض و حب و بغض 50
- حب و اشتیاق به مسائل معدوم 51
- کیفیت تعلق علم به معدومات 53
- پرسش: 55
- درس پانصد و سی و سوم 56
- اشاره 56
- کیفیت تعلّق حبّ و بغض به یک عمل در مجمع عنوانین 56
- تفکیک بین جنس و فصل 57
- عدم مشروطیت امتناع اجتماع ضدین به شخص واحد 58
- تصور اجتماع مصلحت ملزمه و مفسده ملزمه در شیء واحد 59
- پرسش: 59
- کیفیت جمع بین مصلحت و مفسده 60
- اشاره 60
- درس پانصد و سی و چهارم 60
- بررسی قیاس مصلحت و مفسده به سواد و بیاض 61
- قیاس بین مصلحت و مفسده و حسن و قبح 62
- جمع بین قول به تعلّق احکام به طبایع و وجود آثار برای وجودات خارجیه 64
- مراحل سه گانه صلاه 65
- پرسش: 67
- تعدد متعلق امر و نهی، ملاک جواز اجتماع آنها 68
- اشاره 68
- درس پانصد و سی و پنجم 68
- بررسی تضاد بین احکام خمسۀ تکلیفیه 69
- حقیقت حکم 70
- کیفیت تطبیق متضادین بر حکم به معنای اراده 71
- احتمالهای دیگر در معنای حکم 73
- پرسش: 74
- حقیقت حکم و احتمالات در آن 75
- درس پانصد و سی و ششم 75
- اشاره 75
- امکان تضاد در مرحلۀ ماهیت 76
- عدم قدرت مکلّف، دلیل امتناع اجتماع امر و نهی 78
- عدم ارتباط مسألۀ بعث و زجر به باب ضدین 79
- عدم تضاد در امور اعتباریه 80
- پرسش: 81
- مکمّل بحث اجتماع امر و نهی 82
- اشاره 82
- درس پانصد و سی و هفتم 82
- تغایر بین ارادتین 83
- مغایرت عرفی بین وجوب و استحباب 84
- خلاصۀ سخن در باب اجتماع امر و نهی 85
- رفع تضاد به اعتباری بودن احکام 85
- پرسش: 87
- اشاره 88
- درس پانصد و سی و هشتم 88
- بررسی وقوع اجتماع امر و نهی در شریعت 88
- لزوم جواب از وقوع اجتماع امر و نهی 89
- تقسیم عبادات مکروهه 91
- تأیید مبنا به واسطه قسم سوم 92
- پرسش: 94
- عدم اشکال در قسم دوم از عبادات مکروهه 95
- اشاره 95
- درس پانصد و سی و نهم 95
- جواب از اشکال، طبق مبنای مانعین اجتماع امر و نهی 96
- حکمت جعل نهی تنزیهی 97
- عدم تطبیق دلیل با مدعا 98
- جواب از عبادات مکروهه بدون مندوحه 99
- راه حل مرحوم آخوند ره از عبادات مکروهه بدون مندوحه 100
- پرسش: 102
- تزاحم بین مستحبین 103
- درس پانصد و چهلم 103
- اشاره 103
- عدم تطبیق عنوان بر امر عدمی 105
- عدم حرمت ترک واجب 106
- نبودن دو حکم در واجبات و مستحبات 107
- عدم جریان جواب مرحوم آخوند ره در بعضی از اقسام 108
- پرسش: 109
- درس پانصد و چهل و یکم 110
- اشاره 110
- عدم تمامیت راه حل مرحوم آخوند ره در عبادات منهیه 110
- راه حل عبادات منهیه طبق مبنای مختار 111
- عدم تضاد بین احکام 114
- محل نزاع در باب اجتماع امر و نهی«تکلیف محال» 114
- پرسش: 116
- درس پانصد و چهل و دوم 117
- اشاره 117
- حکم خروج اضطراری از دار غصبی 117
- اقوال پنجگانه موجود در مسأله 118
- منشأ وجوب خروج از دار غصبی 120
- دلیل بر حرمت تصرف در مال غیر 121
- وجوب مقدمی خروج 122
- پرسش: 123
- نتیجۀ بررسی اقوال در مسألۀ خروج از دار مغصوبه 124
- درس پانصد و چهل و سوم 124
- اشاره 124
- شرائط تکالیف شخصیه 126
- تعلّق تکلیف با عدم انبعاث و انزجار 127
- اشکال انحلال تکالیف عامه 128
- واقعیت خطابات عامه 129
- پرسش: 130
- حقیقت خطابات عامه از نظر انحلال 131
- اشاره 131
- درس پانصد و چهل و چهارم 131
- شک در وجوب، مجرای اصاله البرائه 132
- لازمه انحلال نسبت به تکلیف نائم به صلاه 133
- وجوب قضای روزه بر حائض 134
- شرط تنجیز علم اجمالی 135
- عدم احتیاج به قید ابتلا طبق قول به انحلال تکلیف 135
- پرسش: 137
- درس پانصد و چهل و پنجم 138
- اشاره 138
- عدم انحلال خطابات عامه در تکالیف وضعیه 138
- عدم معذّریت اضطرار بسوء اختیار 141
- عدم فرق بین دخول در دار غصبی و خروج از دار غصبی 142
- حکم خروج از دار غصبی صرف نظر از مبنای مختار 143
- پرسش: 144
- درس پانصد و چهل و ششم 145
- اشاره 145
- جریان نزاع اجتماع امر و نهی در خروج از دار غصبی 145
- خلاصۀ کلام آخوند ره در خروج از دار غصبی و جواب استاد 146
- مقدمیت خروج از دار غصبی نسبت به ترک تصرف در مال غیر 148
- بحث در متعلق وجوب غیری 149
- پرسش: 151
- اشاره 152
- درس پانصد و چهل و هفتم 152
- متعلق وجوب غیری در بحث مقدمۀ واجب 152
- دلیل مرحوم آخوند بر خروج اجزاء ماموربه از عنوان مقدمیت 153
- تفاوت وجوب غیری و نفسی 154
- توضیح استاد در حیثیت تعلیلی و تقییدی 154
- دفاع از اشکال آخوند بر ابو هاشم در اجتماع امر و نهی در خروج از دار غصبی 156
- پرسش: 157
- اشاره 158
- اشکال استاد به ابو هاشم در مسألۀ خروج از دار غصبی 158
- درس پانصد و چهل و هشتم 158
- لحاظ قید مندوحه در ما نحن فیه 159
- بررسی قاعدۀ«الامتناع بالاختیار لا ینافی الاختیار» 160
- استدلال محقق نائینی ره بر عدم ارتباط ما نحن فیه با قاعدۀ مذکور 161
- دلیل دوم محقق نائینی ره 161
- سوءبرداشت اشاعره از قاعدۀ مذکور و جواب از آنها 162
- جواب از سوءبرداشت اشاعره 163
- پرسش: 164
- اشاره 165
- نهی در عبادات و اقتضای فساد 165
- نهی از شیء و اقتضای فساد عبادت 166
- اشاره 166
- درس پانصد و چهل و نهم 166
- معنای اقتضاء در عنوان مسأله 167
- بیان دو نکته در تفسیر اقتضاء به دلالت 168
- تفاوت بحث اجتماع امر و نهی با مسألۀ تعلق نهی به عبادات 170
- درس پانصد و پنجاهم 173
- اشاره 173
- اصولی بودن مسألۀ تعلق نهی و اقتضای فساد 173
- توضیح محقق حائری ره در ملاک مسألۀ اصولی 174
- حکم عقل بر فساد عبادت در ما نحن فیه 175
- اعم بودن نهی در عنوان مسألۀ مذکور 176
- عنوان واحد در متعلق نهی 176
- پرسش: 177
- درس پانصد و پنجاه و یکم 178
- اشاره 178
- دلیل خروج نهی تنزیهی از مسألۀ تعلق نهی و اقتضای فساد عبادت 178
- بیان استاد در تعلق نهی تنزیهی بر عبادات مذکور 180
- شمول نهی در عنوان مسأله به نهی تنزیهی 181
- کلام صاحب قوانین ره در خروج نهی غیری از عنوان مسأله مورد بحث 182
- جواب صاحب کفایه از صاحب قوانین 183
- پرسش: 184
- درس پانصد و پنجاه و دوم 185
- بحث در شمول نزاع به نهی تنزیهی در مسألۀ مورد بحث 185
- اشاره 185
- بیان استاد در شمول نزاع به نهی تنزیهی 186
- عدم تفصیل در نهی غیری به اصلی و تبعی 187
- قابلیت اتصاف شیء در عنوان مسأله به صحت و فساد 188
- اشکال تعلق نهی بر عبادات 189
- معنای عبادت در عنوان مسأله 190
- پرسش: 191
- اشاره 192
- درس پانصد و پنجاه و سوم 192
- بیان مرحوم آخوند ره در معنای عبادت 192
- بیان امام«ره» در معنای عبادت 193
- جواب امام«ره» از بیان آخوند در معنای عبادت 195
- جواب استاد از آخوند و امام«ره» در معنای عبادت 195
- اشکال استاد بر امام«ره» در عبادیت صوم 197
- کلام مرحوم آخوند ره در معنای صحت و فساد در عنوان مسأله 199
- اشاره 199
- درس پانصد و پنجاه و چهارم 199
- معنای صحت در معاملات و عبادات 200
- معنای صحت و فساد در علوم دیگر 201
- تقابل عدم و ملکه بین صحت و فساد 202
- پرسش: 203
- درس پانصد و پنجاه و پنجم 204
- اشاره 204
- کلام صاحب کفایه ره در معنای صحت و فساد و اشکال امام ره 204
- تقابل صحت با فساد و تقابل ناقص با تمام از نظر امام«ره» 207
- بیان استاد در معنای صحت و فساد، نقص و تمام در فقه 209
- پرسش: 210
- تفاوت معنای فقهی و عرفی صحت و فساد با تمامیت و نقصان 211
- درس پانصد و پنجاه و ششم 211
- اشاره 211
- نسبی بودن مفهوم صحیح و فساد در فقه 212
- ارتباط ما نحن فیه با مسألۀ اجزا از نظر صاحب کفایه 213
- جواب استاد از بیان آخوند«ره» در نسبی بودن معنای صحت و فساد 214
- نسبیت مفهوم صحت و فساد در نزد متکلمین 214
- عدم ارتباط ما نحن فیه با مسألۀ اجزا از نظر استاد 216
- پرسش: 217
- اشاره 218
- درس پانصد و پنجاه و هفتم 218
- بیان مرحوم صاحب کفایه ره در معنای صحت و فساد 218
- معنای صحت و فساد در فقه از نظر صاحب کفایه 219
- معنای صحت و فساد در باب عبادات و معملات 221
- اشکال استاد به بیان آخوند ره در معنای صحت و فساد 222
- پرسش: 224
- عدم تعلق جعل شارع به افراد خارجی ماهیت 225
- درس پانصد و پنجاه و هشتم 225
- اشاره 225
- جواب استاد از بیان آخوند در معنای صحت و فساد 227
- عدم جعل شرعی نسبت به صحت و فساد 229
- پرسش: 231
- درس پانصد و پنجاه و نهم 232
- اشاره 232
- عدم تعلق جعل تشریعی به صحت و فساد در عبادات و معاملات 232
- خلط بین جعل سببیت و جعل صحت در کلام آخوند 234
- عقلی بودن معنای صحت و فساد 235
- پرسش: 236
- بحث از جریان اصل عملی در شک در دلالت نهی بر فساد 237
- درس پانصد و شصتم 237
- اشاره 237
- بحث از جریان اصل در مسألۀ اصولی 238
- شک در دلالت لفظی نهی بر فساد 239
- جواب از جریان استصحاب در شک در دلالت لفظی نهی بر فساد 240
- عدم وجود حالت سابقه در مستصحب 241
- پرسش: 242
- اشاره 243
- بحث در ملازمه بین حرمت و فساد در عبادات و معاملات 243
- درس پانصد و شصت و یکم 243
- عدم جریان استصحاب در ما نحن فیه از نظر مرحوم آخوند ره 244
- جریان استصحاب عدم قرشیه از نظر مرحوم آخوند ره 245
- بیان امام و استاد در عدم جریان استصحاب قریشی بودن مرأه 246
- بیان امام در استصحاب عدم ملازمه بین صحت و فساد و اشکال استاد 247
- پرسش: 249
- اصاله الفساد در معاملات 250
- درس پانصد و شصت و دوم 250
- اشاره 250
- استصحاب فساد معامله در فرض تعلق حکم به ماهیت و طبیعت بیع 252
- حکم عبادت منهی عنها در فرض شک به صحت 253
- عدم مانعیت نهی غیری بر صحت عبادت 254
- بیان آخوند«ره» در تعلق نهی بر جزء، شرط و وصف عبادت 255
- تفاوت ما نحن فیه با مسألۀ اجتماع امر و نهی 256
- پرسش: 257
- حکم عبادت منهی عنه بر فرض شک در دلالت نهی بر فساد 258
- درس پانصد و شصت و سوم 258
- اشاره 258
- بیان دو مبنا در ملاک صحت عبادت 259
- عدم دخالت امر فعلی در صحت عبادت 260
- استدلال بر بطلان صلاه منهی عنها 262
- پرسش: 263
- بیان مرحوم آخوند ره در تعلّق نهی بر عبادت 264
- اشاره 264
- درس پانصد و شصت و چهارم 264
- عدم ارتباط بیان مرحوم آخوند ره به ما نحن فیه 265
- عدم صغرویت مسألۀ مورد بحث 266
- انواع تعلق نهی بر عبادت در کلام آخوند ره 267
- عدم اختصاص نزاع در دلالت نهی بر فساد به عبادات 268
- پرسش: 270
- درس پانصد و شصت و پنجم 271
- ظهور نهی در عبادات بر نهی تحریمی یا تنزیهی 271
- اشاره 271
- امکان تعلق نهی تحریمی بر عبادات 273
- اشکال بر کلام آخوند ره در انواع عبادت 274
- اقسام عبادت در بیان مرحوم آخوند ره 274
- امکان اتصاف عبادت ذاتی به مبغوضیت 276
- پرسش: 277
- اشاره 278
- درس پانصد و شصت و ششم 278
- شمول نهی در عنوان مسأله به تحریمی و تنزیهی 278
- بیان استاد در عدم تعلق نهی تنزیهی بر عبادات 279
- معنای کراهت در باب عبادات 280
- استحالۀ جمع بین مقربیت و کراهت 281
- پرسش: 284
- ظهور عرفی نهی بدون قرینه بر مولویت در معاملات 285
- اشاره 285
- درس پانصد و شصت و هفتم 285
- بیان سه خصوصیت در باب معاملات 287
- تفاوت باب معاملات و عبادات 288
- تفاوت«لا تشرب الخمر» و«لا تبع ما لیس عندک» 290
- پرسش: 291
- درس پانصد و شصت و هشتم 292
- اشاره 292
- جهات ثلاثۀ بحث از ملازمۀ عقلی حرمت و فساد در معاملات 292
- تعلق نهی بر سبب(حیثیت اول) 293
- ضمان محرم و غیرمحرم 294
- تعلق نهی بر تملیک و تملک(حیثیت دوم) 295
- تفصیل شیخ انصاری ره در سببیت معاملات برای تملیک و تملک 296
- پرسش: 298
- تفصیل شیخ انصاری ره در معنای سببیت معاملات 299
- درس پانصد و شصت و نهم 299
- اشاره 299
- دلالت نهی بر صحت معامله از نظر عامه 303
- پرسش: 305
- اقسام تعلق نهی مولوی یا تحریمی بر معاملات 306
- اشاره 306
- درس پانصد و هفتادم 306
- تعلق نهی بر رابطۀ سبب و مسبب 307
- تعلق نهی تحریمی بر اثر معامله 309
- تلازم نهی در معاملات با فساد آن 310
- پرسش: 311
- شک در اندراج معاملۀ منهی عنه در یکی از اقسام اربعه 312
- درس پانصد و هفتاد و یکم 312
- اشاره 312
- رجحان قسم چهارم بر سایر اقسام 314
- استدلال شیخ به روایت زراره به عنوان مؤید 315
- ملازمۀ شرعی بین حرمت و فساد 315
- پرسش: 317
- استدلال شیخ(ره) بر روایت، در اثبات ملازمۀ شرعی بین حرمت و فساد 318
- اشاره 318
- درس پانصد و هفتاد و دوم 318
- مقدمۀ دوم در ایجاد سببیت نکاح از طرف عبد 319
- کلام شیخ در بیان مقدمات ثلاث در تفسیر روایت 319
- مقدمۀ سوم در بیان ارتباط معصیت مولا با معصیت الله 320
- تفسیر مرحوم آخوند ره از روایت زراره 322
- عدم دلالت روایت بر تلازم حرمت با فساد 323
- پرسش: 324
- درس پانصد و هفتاد و سوم 325
- اشاره 325
- عدم دلالت روایت زراره بر وجود ملازمۀ شرعی بین حرمت و فساد 325
- معنای روایت زراره 326
- تفکیک معصیت المولی از معصیت الله 328
- روایت امام باقر(علیه السلام) مؤید معنای مذکور 329
- روایت منصور بن حازم مؤید دیگری بر معنای مذکور 330
- پرسش: 331
- بررسی کلام ابو حنیفه و شیبانی در دلالت نهی در معاملات بر صحت آنها 332
- اشاره 332
- درس پانصد و هفتاد و چهارم 332
- بیان محقق اصفهانی ره در رد قول ابو حنیفه 334
- نکتۀ مهم فرمایش محقق اصفهانی ره 335
- بیان استاد دربارۀ کلام محقق اصفهانی 336
- بررسی قول ابو حنیفه در باب عبادات 338
- پرسش: 339
- بحث مفهوم و منطوق 340
- اشاره 340
- مقصد سوم؛ مفاهیم 340
- درس پانصد و هفتاد و پنجم 341
- معنای لغوی و اصطلاحی مفهوم 341
- اشاره 341
- توضیح فرمایش آخوند ره در معنای اصطلاحی مفهوم 342
- فرق مفهوم و منطوق 343
- تفاوت کلام آخوند(ره) در معنای مفهوم 344
- جواب استاد از تفاوت بیان آخوند در معنای مفهوم 345
- پرسش: 346
- درس پانصد و هفتاد و ششم 347
- اشاره 347
- مفهومیت از صفات دال یا مدلول 347
- مبنای قدما در استفادۀ مفهوم 348
- مبنای متأخرین در استفاده مفهوم 349
- بنابر مبنای متقدمین، عقلی بودن مفهوم 350
- حقیقت مدلول التزامی 351
- پرسش: 353
- اشاره 354
- درس پانصد و هفتاد و هفتم 354
- صغرویت و یا کبرویت بحث مفاهیم 354
- طرح نزاع در مفاهیم طبق مبنای متأخرین 355
- کیفیت طرح نزاع مفاهیم طبق مبنای قدما 357
- مدخلیت قید در استفاده مفهوم 358
- پرسش: 359
- اشاره 360
- درس پانصد و هفتاد و هشتم 360
- بررسی مفهوم قضیۀ شرطیه 360
- عمومیت راه قدما برای ثبوت مفهوم در قضایای شرطیه 361
- کیفیت ثبوت مفهوم قضیه شرطیه طبق مبنای قدما 362
- اغراض بعیده صدور امر 363
- ثبوت مفهوم بواسطه حکمت وضع و در مقام بیان بودن متکلم 364
- پرسش: 366
- درس پانصد و هفتاد و نهم 367
- اشاره 367
- بررسی طریقۀ قدما برای اثبات مفهوم 367
- محل نزاع در باب مفهوم 368
- استفاده مفهوم از غیر هیئت افعل 369
- عدم تمامیت کلام قدما در باب استفاده مفهوم 371
- عدم تناقض بین موضوعهای مختلف برای جزای واحد 372
- پرسش: 373
- درس پانصد و هشتادم 374
- مفهوم شرط و طریقۀ متأخرین برای اثبات آن(علیّت منحصره) 374
- اشاره 374
- بررسی وضع ادات شرط بر علیّت منحصره 375
- خصوصیات ششگانه علیّت منحصره 376
- استعمال قضایای شرطیه در غیر علیّت منحصره 378
- پرسش: 380
- اشاره 381
- اثبات علیّت منحصره بین شرط و جزاء از راه انصراف 381
- درس پانصد و هشتاد و یکم 381
- بررسی دلیل انصراف در مقام 382
- عدم وجود ارتباط بیشتر بین علت منحصره و معلول 383
- اثبات علیّت منحصره از راه مقدمات حکمت 384
- تشبیه بین مقام و وجوب نفسی و غیری 384
- عدم تمامیت تشبیه مقام به وجوب نفسی و غیری 386
- پرسش: 387
- اثبات علیّت منحصره از راه جریان مقدمات حکمت در شرط 388
- درس پانصد و هشتاد و دوم 388
- اشاره 388
- جواب مرحوم آخوند از اجرای مقدمات حکمت در شرط 391
- برگشت راه چهارم به مبنای قدما 391
- عدم ثبوت مدعا به وسیله راه چهارم 392
- پرسش: 393
- اثبات مفهوم شرط از طریق اطلاق شرط 394
- درس پانصد و هشتاد و سوم 394
- اشاره 394
- تشبیه مقام، به واجب تعیینی و تخییری 395
- عدم تمامیت تشبیه مقام به واجب تعیینی و تخییری 396
- جواب مرحوم آخوند از تشبیه به واجب تعیینی و تخییری 396
- عدم ضعف علت واحده در علیت 398
- پرسش: 399
- درس پانصد و هشتاد و چهارم 400
- اثبات مفهوم از طریق اجرای مقدمات اطلاق در جزاء 400
- اشاره 400
- خروج سببیت از مجعولات شرعیه 400
- انحصار مقدمات اطلاق به مجعولات شرعیه 401
- عدم انحصار مجرای اطلاق به مجعولات شرعیه 403
- امکان جعل سببیت بین شرط و جزاء از ناحیه شارع 403
- پرسش: 405
- درس پانصد و هشتاد و پنجم 406
- اشاره 406
- تفاوت معنای اطلاق با عموم 406
- معنای اطلاق 407
- عدم استفادۀ علیت منحصره از اطلاق 408
- انکار علیت در باب مفهوم 410
- عدم نیاز به استدلال برای انکار مفهوم 411
- پرسش: 412
- معنای انتفای جزاء در باب مفهوم شرط 413
- اشاره 413
- درس پانصد و هشتاد و ششم 413
- قرینه بر انتفای سنخ حکم در باب مفهوم 414
- حکم بدیهی عقل در باب مفهوم 415
- خروج مسائل شخصی از باب مفاهیم 416
- پرسش: 417
- اشاره 418
- درس پانصد و هشتاد و هفتم 418
- اشکال به کلیّت معنای مفهوم 418
- جواب مرحوم آخوند ره از اشکال به کلیت معنای مفهوم 420
- الحاق معانی حرفیه به معانی اسمیه 421
- مراد از اسم و معانی اسمیه در مقام 422
- عدم تمامیت جواب مرحوم آخوند ره طبق مبنای مشهور 422
- جواب مرحوم شیخ ره از اشکال به کلیت معنای مفهوم 423
- پرسش: 424
- خلاصۀ جواب مرحوم شیخ ره از اشکال به کلیّت مفهوم 425
- اشاره 425
- درس پانصد و هشتاد و هشتم 425
- جواب امام(ره) از اشکال به کلیّت مفهوم 426
- حقیقت قضایای شرطیه 428
- بررسی برگشت جواب امام به جواب مرحوم شیخ 429
- تعدد شرط و اتحاد جزاء 432
- اشاره 432
- درس پانصد و هشتاد و نهم 432
- لزوم اشکال طبق قول به ثبوت مفهوم 433
- عدم لزوم معارضه، طبق قول به انکار مفهوم 433
- نفی مفهوم هنگام تعدد شرط و اتحاد جزاء 434
- ادغام مفهومین درهم 435
- علیت داشتن قدر جامع بین مفهومین 436
- پرسش: 437
- اشاره 438
- درس پانصد و نودم 438
- احتمالات مختلف در صورت اتحاد جزا و تعدد شرط 438
- استفاده علیّت منحصره از راه وضع 439
- استفاده علیّت منحصره از راه اطلاق 441
- استفاده علیّت منحصره از راه انصراف 441
- راه حل هنگام تعدد شرط و اتحاد جزاء 442
- پرسش: 444
- تعارض دو اصاله الحقیقه و دو انصراف 445
- درس پانصد و نود و یکم 445
- اشاره 445
- تحلیل علیّت منحصره 446
- محدوده اصاله الاطلاق 447
- اجرای هردو اصاله اطلاق 448
- نقطه اشتراک فرضهای چهارگانه 449
- کیفیت تعارض بین دو اصاله الاطلاق در مقام 451
- درس پانصد و نود و دوم 451
- اشاره 451
- امکان نفی ثالث با سقوط دو اصاله الاطلاق 453
- نتیجه استفاده علیت منحصره از راه وضع در مقام 454
- نتیجه استفاده علیت منحصره از راه اصاله الاطلاق 454
- پرسش: 456
- تداخل و عدم تداخل در قضایای شرطیه 457
- درس پانصد و نود و سوم 457
- اشاره 457
- اقوال در مسأله تداخل و عدم تداخل 458
- تشابه و فرق ما نحن فیه با مسأله قبل 458
- شرطیت قابلیت تعدد در متعلق حکم 459
- معنای تداخل اسباب 460
- معنای تداخل مسببات 460
- پرسش: 462
- اشاره 463
- درس پانصد و نود و چهارم 463
- تذکر استاد راجع دو نکتۀ ادبی 463
- مقتضای قاعده در تداخل و عدم تداخل 464
- کلیّت قاعده تداخل در مقام اثبات 464
- استدلال مرحوم آقای بروجردی ره بر استحاله عدم تداخل 465
- سرایت استدلال بر عدم تداخل به مقام ثبوت 467
- عدم انحصار راه تعدد به راه مرحوم آقای بروجردی ره 467
- پرسش: 469
- اشاره 470
- درس پانصد و نود و پنجم 470
- دلیل مرحوم علامه حلی ره بر عدم تداخل 470
- احتمالات در تداخل: سقوط قضیتین از سببیت 471
- استناد شرط به واحد معیّن و واحد غیر معیّن 471
- نقش مجموع شرطین در جزاء 472
- تقریر مرحوم شیخ ره از استدلال علامه حلی ره 473
- پرسش: 475
- اشاره 476
- بیان شیخ انصاری ره بر اثبات ادعای مشهور 476
- درس پانصد و نود و ششم 476
- بیان مصباح الفقیه بر عدم تداخل 477
- علت تقدّم سببیت مستقله 479
- سببیت مستقله و منافات با اطلاق 480
- اشاره 482
- درس پانصد و نود و هفتم 482
- بررسی دلیل مرحوم همدانی ره و خراسانی ره بر عدم تداخل 482
- عدم دلیل بر سببیت مستقله 483
- عدم منافات بین اطلاق شرط و اطلاق جزاء 484
- عدم مرجّحیت تقدم رتبی در مقام معارضه 485
- تقدم ظهور شرط بر ظهور جزاء نزد عرف 486
- پرسش: 487
- درس پانصد و نود و هشتم 488
- اشاره 488
- حقیقت متعلق احکام 488
- مدلول لفظی و عقلی قضیه شرطیه 489
- فرق بین راه محقق همدانی ره و خراسانی ره با راه محقق نائینی ره 491
- محالیت تعلق دو حکم استقلالی به صرف الوجود 492
- عدم تنافی بین ظهور اطلاقی شرط و ظهور اطلاقی جزا 492
- پرسش: 494
- مقدمه دوم در مسأله عدم تداخل طبق نظر شیخ ره 495
- درس پانصد و نود و نهم 495
- اشاره 495
- اشکال اثبات مقدمه ثانیه 496
- راه حل اشکال در قضایای شرطیه 497
- انحصار راه حل به حمل بر تأکید 497
- بیان مرحوم شیخ در مسألۀ سببیت و مسببیت بین شرط و جزا 498
- جواب مرحوم شیخ ره از عدم تأسیسی بودن حکم دوم 500
- پرسش: 501
- درس ششصدم 502
- بررسی کلام شیخ اعظم ره در تعدد تکلیف برحسب تعدد سبب 502
- اشاره 502
- فرق بین توضّأ مجرد و توضّأ معلّق 503
- اشکال استاد به بیان شیخ انصاری در تعدد اشتغال 504
- احتمال تاکید در تعدد اشتغال 506
- اقسام تعدد اشتغال 506
- شباهت ما نحن فیه به مسألۀ اجتماع امر و نهی 507
- پرسش: 508
- درس ششصد و یکم 509
- معنای سببیت در بیان شیخ انصاری ره 509
- اشاره 509
- تفاوت فرض قبلی(تعدد اشتغال) با ما نحن فیه 510
- کلام شیخ انصاری در عدم انطباق دو حکم تاسیسی بر عنوان واحد 511
- اشکال تداخل اغسال متعدد 512
- تفاوت تداخل دو فرد از ماهیت با اجتماع دو یا چند ماهیت 512
- پرسش: 513
- درس ششصد و دوم 514
- اشاره 514
- مقدمۀ سوم در عدم اجتماع دو حکم تاسیسی در فرد واحد 514
- ردّ کلام مرحوم آخوند ره در استحالۀ تعلق حکم بر ماهیات 515
- تعیین متعلق دو حکم تأسیسی 515
- عدم تغایر تباینی در ما نحن فیه 518
- پرسش: 519
- اشاره 520
- درس ششصد و سوم 520
- عدم تمامیت توجیه کلام شیخ انصاری ره 520
- انضمام اصاله الاشتغال به ظهور عرفی(جهت دوم) 521
- مقتضای قاعده بر فرض وحدت قضیۀ شرطیه 523
- انعدام ماهیت به انعدام فردما 524
- پرسش: 525
- جواب از شرطیت ماهیت و افراد 526
- اشاره 526
- درس ششصد و چهارم 526
- نتیجه گیری از بحثهای گذشته 527
- مقدمۀ بحث از مفهوم شرط 528
- مرکب بودن قضیۀ شرطیه 528
- اشتراط به نحو قضیۀ مانعه الخلو 529
- فرق عام مجموعی و عام استغراقی 530
- پرسش: 531
- درس ششصد و پنجم 532
- اشاره 532
- عام مجموعی و عام استغراقی 532
- مفهوم روایت«الماء اذا بلغ قدر کر لا ینجسه شیء» 533
- نزاع در مفهوم روایت«الماء اذا بلغ قدر کر...» 533
- استدلال شیخ ره به مفهوم روایت مذکور 534
- احتمال سوم در دلالت مفهوم قضیۀ شرطیه 535
- پرسش: 537
- نتیجه گیری از بحثهای گذشته 537
- مقدمه اول در بیان وصف معتمد و غیر معتمد بر موصوف 538
- اشاره 538
- درس ششصد و ششم 538
- مقدمۀ دوم در بیان نسبت بین صفت و موصوف 540
- جریان نزاع در مادۀ افتراق 541
- تساوی نسبت بین وصف و موصوف 542
- نسبت عموم و خصوص من وجه بین موصوف و صفت 542
- پرسش: 543
- درس ششصد و هفتم 544
- اشاره 544
- دلالت مفهومی قضیۀ وصفیه 544
- بررسی نظر قائلین به وضع و انصراف 545
- احتمال اول در مفهوم قاعدۀ«کل شیء طاهر» 547
- پرسش: 549
- مفهوم غایه 550
- اشاره 550
- درس ششصد و هشتم 550
- بیان محقق حائری در مفهوم غایه 551
- راه سوم در جواب از فرمایش محقق حائری 554
- استشهاد به عرف در جواب ار ایشان 555
- پرسش: 556
- درس ششصد و نهم 557
- اشاره 557
- محل نزاع در غایت ذات اجزاء زمانی و مکانی 558
- دلالت مفهوم استثناء بر حصر 559
- انکار مفهوم حصر از ابو حنیفه و جواب از آن 559
- بیان مرحوم آخوند ره در خبر«لا» در کلمۀ طیبۀ«لا اله الا الله» 560
- پرسش: 562
- اشکال بر خبر«لا» در کلمۀ طیبۀ توحید 563
- درس ششصد و دهم 563
- اشاره 563
- جواب استاد از اشکال در خبر«لا» در کلمۀ طیبۀ 564
- خلط بین توحید ذاتی و توحید عبادی در کلام آخوند 565
- عدم دلالت جملۀ استثنائیه بر مفهوم 566
- تغایر نفی و اثبات در جملۀ استثنائیه 566
- پرسش: 568
- اشاره 569
- بحث عام و خاص 569
- درس ششصد و یازدهم 570
- اشاره 570
- بیان محقق خراسانی ره در تعریف عام 570
- کلام مرحوم آخوند ره در اطراد و انعکاس تعریف 571
- تفاوت عام و مطلق 572
- عدم انفکاک افراد از ماهیت 573
- الفاظ دال بر عموم 574
- شمول افرادی«احل الله البیع» 575
- پرسش: 576
- نتیجه گیری از بحثهای گذشته 576
- اشاره 577
- درس ششصد و دوازدهم 577
- اشکال مرحوم مشکینی ره بر بیان آخوند ره در تعریف عام 577
- بیان مرحوم مشکینی ره در ثمرۀ مسأله عام و خاص 580
- جواب استاد از بیان ایشان در ثمرۀ عام 581
- پرسش: 582
- درس ششصد و سیزدهم 583
- تفاوت عام و مطلق 583
- اشاره 583
- دلالت وضعیۀ لفطیه عام 585
- مقدمات حکمت در حجیت مطلق 586
- خلط مطلق با عام در کلمات بعضی از علما 587
- نادرستی دلالت اطلاق بر عموم 588
- پرسش: 589
- درس ششصد و چهاردهم 590
- عدم صحت استفادۀ عام از مطلق 590
- اشاره 590
- اشکال بر«انعدام ماهیه بجمیع افراده» 591
- مقایسۀ راههای استفادۀ عموم 591
- عدم دلالت مقدمات حکمت بر عموم 594
- حقیقت مطلق و فرق آن با عام 594
- تقسیمات عام و مطلق 595
- پرسش: 596
- بررسی تقسیمات عام و مطلق 597
- اشاره 597
- درس ششصد و پانزدهم 597
- تعریف عام مجموعی و عام بدلی 598
- استظهار مرحوم آخوند ره از انقسام عام 599
- بررسی جواب خود مرحوم آخوند«ره» بر اشکال مذکور 600
- طرح اشکال مرحوم آخوند ره بر تقسیم عام 600
- جواب استاد از اشکال مرحوم آخوند«ره» بر تقسیم عام 601
- پرسش: 602
- بررسی کلام مرحوم آخوند ره در تقسیم عام در رتبۀ متقدّمۀ بر تعلّق حکم 603
- اشاره 603
- درس ششصد و شانزدهم 603
- شاهد مثال از آیۀ شریفه در رتبۀ متقدّمۀ بر تعلّق حکم در تقسیم عام 604
- بررسی کلام آخوند ره در تقسیم مطلق 605
- عدم صحت تقسیم مرحوم آخوند در مطلق 605
- عدم ارتباط ما نحن فیه به دلالت لفظی 606
- اکتفاء به اتیان فرد واحد از طبیعت 607
- پرسش: 609
نهی به چنین صلاتی که در ماهیت آن، هیچ گونه قصد قربت اعتبار ندارد، چه دلالتی بر صحت این عبادت می کند و کجای آن کاشفیتی از صحت این عبادت دارد؟ پس در حقیقت، کلام ابو حنیفه در باب عبادات به طور کلی باید دورش را قلم گرفت، ما چه صحیحی شویم چه اعمی، صحیحی به آن معنا که قصد قربت هم در مسما دخالت دارد و چه صحیحی به آن معنا که قصد قربت در مسما دخالت ندارد، منتهی آنجایی که در مسما دخالت دارد، معقول نیست که نهی به آن متعلق شود و مبغوض و محرم قرار گیرد. پس هم بحث نواهی تمام شد و هم این آخرین بحث که نهی، متعلق به عبادت و معامله است.
پرسش:
1 - قول ابو حنیفه و شیبانی در دلالت نهی بر صحت را بیان کنید.
2 - بیان استاد دربارۀ کلام ابو حنیفه و شیبانی را تقریب کنید.
3 - فرمایش محقق اصفهانی در مورد کلام ابو حنیفه و شیبانی را بیان کنید.
4 - توضیح استاد در مورد کلام ایشان را بیان نمایید.
5 - قول ابو حنیفه و شیبانی در باب عبادات چیست؟