سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 7 صفحه 354

درس پانصد و هفتاد و هفتم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

صغرویت و یا کبرویت بحث مفاهیم

آخرین مطلبی که مرحوم آخوند(ره) به عنوان مقدمۀ بحث مفاهیم اشاره می کنند، این است که آیا نزاع در باب مفهوم، در این که آیا قضیۀ شرطیه مثلا دارای مفهوم هست یا نیست؟ قضیه وصفیه دارای مفهوم هست یا نیست؟ نزاع صغروی و یا کبروی است؟ در مسائل دیگر اکثرا نزاع، نزاع کبروی است. مثلا وقتی بحث می کنیم آیا خبر واحد«حجه ام لا؟» که این عنوان خبر واحد، با قطع نظر از حجیت، یک عنوان واقعی و یک عنوان مسلّمی است، اما آنچه که در اصول از آن بحث می شود، بحث از حکم خبر واحد است، از حکم وضعی خبر واحد، به نام حجیت که حجیت، یکی از احکام وضعیۀ مجعولۀ شرعیه است در مواردی که شارع، حجت قرار داده است. در نزاع در خبر واحد، بحث اینطور است که یک چیزی به نام خبر واحد را به عنوان موضوع و به عنوان صغرا، مطرح می کنیم و محل نزاع را عبارت از حکمش قرار می دهیم و در حقیقت، محل نزاع در یک جهت کبروی مسأله است«بعد حفظ الصغری و بعد احراز الصغری و بعد تسلّم الصغری» و همینطور در