سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 7 صفحه 400

درس پانصد و هشتاد و چهارم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

اثبات مفهوم از طریق اجرای مقدمات اطلاق در جزاء

راههایی که برای اثبات مفهوم از طریق اطلاق و مقدمات حکمت مطرح شد، یک موردش خود ادات شرط بود یعنی کلمۀ«ان» و«اذا» و امثال اینها و دو موردش، خود شرط در قضیۀ شرطیه بود که از راه اطلاق و مقدمات حکمت به دو تقریب ذکر شد و هردو، مورد مناقشه بود. راه دیگر در رابطۀ با جزاء در قضیۀ شرطیه است یعنی اطلاقی که مجرای آن اطلاق و مورد آن اطلاق، وجوب اکرام زید است که در قضیۀ شرطیه به عنوان جزاء مطرح شده است؛ به این صورت که این راه، دو مقدمه و دو مطلب را مسلّم گرفته و استدلال خودش را مبتنی بر این دو مطلب قرار داده است:

خروج سببیت از مجعولات شرعیه

یک مطلب این است که مجعولات شرعیه تنها عبارت هستند از احکام تکلیفیه و بعضی از احکامی که شبیه احکام خمسۀ تکلیفیه هستند. این مستدل می گوید: بلا اشکال احکام خمسه،