سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 7 صفحه 41

استقرار پیدا نمی کند بلکه به خارج امر و نهی سرایت می کند و در حقیقت وجود خارجی صلاه مأموربه است آنطوری که مرحوم آخوند می فرمایند و وجود خارج غصب منهی عنه است که مرحوم آخوند از این راه وارد شدند. ایشان می فرماید: همین حرف را ما می گوییم که وجود خارجی صلاه مأموربه است و وجود خارجی غصب منهی عنه است؛ در عین حال هیچ اشکالی ندارد که نماز در دار مغصوبه هم واجب باشد و هم محرم باشد برای اینکه غصب و صلاه درهم نرفته اند و اتحاد پیدا نکرده اند. اگر ترکیبشان ترکیب اتحادی بود معنی نداشت بگوییم: صلاه خارجی مأمور به با غصب خارجی منهی عنه قابل اجتماع هستند اما وقتی که ترکیبشان، ترکیب انضمامی است فقط یک اتصالی بین این دو هست بدون اینکه کمترین اتحادی بین اینها مطرح باشد. در ترکیب انضمامی چه مانعی دارد که بگوییم: این طرفش«یکون واجبا» و آن طرفش«یکون محرما» ربطی به هم ندارد زیرا اینها که باهم اتحادی پیدا نکرده اند.

لذا مرحوم محقق نائینی با اینکه امر و نهی را به خارج می کشاند، می خواهد مسألۀ جواز اجتماع امر و نهی را روی مسألۀ ترکیب انضمامی ثابت کند و بگوید: هیچ مانعی ندارد آن مقدمۀ مرحوم آخوند را می پذیریم و در عین حال روی انضمامی بودن این ترکیب اجتماعی می شویم. ما در اصل حرفهایی که از ایشان در مقدمات نقل کردیم، یک مناقشاتی داشتیم که بعضی از مناقشات اینجا هست که ان شاء اللّه عرض می کنیم.

پرسش:

1 - نتیجۀ مقدمات ثلاثه بحث را بیان کنید.

2 - معنای اصاله الاطلاق را توضیح دهید.

3 - فرق مسأله اجتماع امر و نهی را طبق اصاله الوجود و اصاله الماهیه شرح دهید.

4 - موطن تضاد امر و نهی کجاست؟ توضیح دهید.

5 - دلیل عدم ارتباط خارج به مرحلۀ تعلّق حکم را بیان کنید.