سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 7 صفحه 42

درس پانصد و سی و یکم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

جواب از قول مرحوم نائینی(ره) در جواز اجتماع امر و نهی

راهی را که مرحوم محقق نائینی(ره) طی کرده اند، اگرچه از نظر نتیجه، همان قول به جواز اجتماع امر و نهی را نتیجه می دهد، لکن این راه به نظر، ناتمام می رسد برای اینکه اولا این راه مبتنی بر این است که ما قبول کنیم که اوامر و نواهی به خارج سرایت می کند و متعلق احکام، طبایع موجودۀ در خارج است، همان صلاه واقعۀ در دار غصبی که وقوعش در دار غصبی، از عوارض مشخصۀ وجودیۀ این صلاه است، به همین صلاه، امر تعلق می گیرد و به همین صلاه، نهی تعلق می گیرد.

فرمایش ایشان مبتنی بر پذیرفتن این مطلب بود درحالی که ما در مقدمۀ سوم از مقدمات بحث، ثابت کردیم که در عالم تعلق امر و در مرحلۀ تعلق حکم، غیر از طبیعت، هیچ چیز دیگری نمی تواند مطرح باشد. ذات طبیعت، متعلق امر است و ذات طبیعت، متعلق نهی است نه اضافۀ به وجود ذهنی نقشی دارد در متعلق بودن و نه ارتباط به وجود خارجی در متعلق بودن نقشی دارد. پس ما به هیچ وجه راهی را که مبتنی بر این معنی باشد که از این مقدمه، صرف نظر کنیم و اوامر و نواهی را به خارج