سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 7 صفحه 49

درس پانصد و سی و دوم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

بررسی امتناع اجتماع حب و بغض در یک شیء

یکی از راههایی که قائل به امتناع پیموده است، عبارت از این راه است که می گوید: هرکجا امری وجود داشته باشد، کشف می کند از اینکه مأموربه برای مولا محبوبیّت دارد و هرکجا نهیی وجود داشته باشد، کاشف از مبغوضیّت منهی عنه برای مولاست. و اگر ما در مادۀ اجتماع، در صلاه در دار غصبی بگوییم: هم امر وجود دارد و هم نهی وجود دارد، باید بگوییم: این موجود خارجی با وحدتی که دارد هم«محبوب للمولی» و هم«مبغوض للمولی» آنهم با توجه به اینکه محبوبیّت و مبغوضیّت، در رابطۀ با وجود خارجی است. محبوبیّت و مبغوضیّت، به عالم طبیعت، ارتباطی ندارد. این وجود خارجی صلاه است که«محبوب للمولی» و این وجود خارجی غصب است که«مبغوض للمولی» و یک موجود فی الخارج با توجه به اینکه مسلما تعدّد وجود مطرح نیست، «کیف یمکن أن یکون محبوبا و مبغوضا معا»؟ این عینا مثل این است که یک جسم در آن واحد، هم معروض برای بیاض باشد و هم معروض برای سواد. همانطوری که آنجا به مقتضای تضاد بین سواد و بیاض، امکان