سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 7 صفحه 492

معمولی است لذا به او کثیر الشک می گویید اما شارع تعبدا می گوید: «لا شک له» و ادلۀ«من شک بین الثلاث و الاربع یجب علیه البناء علی الاربع» را تضییق می کند. لکن این جهتش خیلی مهم نیست، مهم، اصل بیان مرحوم محقق نائینی است که به قول خودشان: ظهور قضیۀ شرطیه در سببیت مستقله موضوع حکم عقل را به عنوان ورود از بین می برد. عقل می گوید: «اذا کان المطلوب واحدا صرف الوجود لا یتکرر.»

عدم تنافی بین ظهور اطلاقی شرط و ظهور اطلاقی جزا

اشکالی که به ایشان وارد است همین است که شما در آنجایی که قضیۀ شرطیه واحد باشد چون هیچ مشکله ای ندارید. (همانطوری که در دو جلسه قبل گذشت) در هیچ یک از این قضایای شرطیه بین ظهور اطلاقی شرط و ظهور اطلاقی جزا در خود قضیۀ شرطیه با قطع نظر از قضایای شرطیۀ دیگر هیچ گونه منافاتی نیست، بلکه منافات برای آنجایی است که قضیۀ شرطیه تعدد پیدا می کند.

سؤالی که ما از ایشان می کنیم این است اینجایی که شما دو قضیۀ شرطیه دارید که می گویید: ظهور قضیۀ شرطیه برای ما تعدد مطلوب را ثابت می کند و می گوید: مطلوب مولا متعدد است، ولی اگر مطلوب مولا متعدد شد، عقل دیگر نمی گوید: «صرف الوجود لا یتکرر» بلکه می گوید: «صرف الوجود یتکرر» باید دوتا وضو گرفته بشود، می گوییم: درست، اما شما یک گوشۀ قضیه را دیدید آن طرف قصه را چرا ملاحظه نکردید؟ از یک طرف قضیۀ شرطیه آن هم نه به عنوان وضع و انصراف که گفتیم: مسألۀ وضع و انصراف به هیچ وجه در این نوع موارد درست نیست، بلکه هرچه مطرح است، همان ظهور اطلاقی مطرح است. ظهور اطلاقی شرط در این دو قضیۀ شرطیه، سببیت مستقله را اقتضاء می کند و لازمۀ سببیت مستقله - به فرمایش شما - تعدد مطلوب است. ما در مقابل همین، یک مسألۀ مخالف داریم در مقابل همین که تعدد مطلوب را ثابت می کند، یک چیزی داریم که از آن وحدت مطلوب استفاده می شود و آن ظهور اطلاقی جزاست چون درست است که شما در جزا صرف الوجود را متعلق حکم قرار دادید اما ظهور اطلاقی جزا می گوید: آنکه متعلق وجوب است، «صرف الوجود من طبیعه الوضوء» است.

محالیت تعلق دو حکم استقلالی به صرف الوجود

سؤال: آیا می شود دو حکم تأسیسی استقلالی به«صرف الوجود من طبیعه الوضوء» بدون هیچ قید و شرطی تعلق بگیرد؟ می شود از اول مولا به صرف الوجود از یک طبیعتی دوتا حکم بکند،