سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 7 صفحه 514

درس ششصد و دوم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

مقدمۀ سوم در عدم اجتماع دو حکم تاسیسی در فرد واحد

مطلبی را مرحوم شیخ انصاری(اعلی الله مقامه الشریف) در مقدّمۀ سوّم بیان فرمودند که خلاصه اش این بود: بعد از آن که در مقدّمۀ اوّل و دوّم ثابت کردیم که سبب ثانی مؤثر است و اثرش هم این است که اشتغال جدید و یک حکم تأسیسی جدیدی به وجود می آورد، در مقدّمۀ سوم این معنی را بیان کرده اند که این دو حکم تأسیسی قابل این نیست که در یک فرد اجتماع پیدا کند و با یک فرد امتثال و موافقت هردو حکم حاصل شود. دو ماهیّت و دو طبیعت قابل اجتماع هستند«اکرام العالم و اضافه الهاشمی» می شود در یک فرد تحقق پیدا کنند، امّا دو فرد از یک ماهیّت، قابلیّت این را ندارند که یک فرد شوند، زید و عمرو معقول نیست که در یک جا مجتمع شوند و به صورت فرد واحد و در قیافۀ فرد واحد تجلّی پیدا کنند، لذا ما قائل به عدم تداخل می شویم و می گوییم: مثلا عقیب بول و نوم باید دو فرد از وضو تحقق پیدا کند و وضوی واحد کفایت نمی کند، در باب اغسال هم به آن کیفیّت جواب دادند که ما از دلیل تداخل آنها استفاده می کنیم که اینها ماهیّات مختلفه هستند