سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 7 صفحه 520

درس ششصد و سوم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

عدم تمامیت توجیه کلام شیخ انصاری ره

توجیهی که برای کلام مرحوم شیخ انصاری(قدس سره) کردیم که مقصود ایشان این است که آن چیزی که متعلّق حکم در جزا قرار گرفته در این دو قضیۀ شرطیه، دو طبیعت متغایر هستند، دو طبیعت مختلف باهم هستند منتها ما بیان کردیم که اگر تغایر به نحو تباین باشد، قابلیت اجتماع در واحد ندارد، اما اگر تغایر به اصطلاح به نحو تخالف باشد نه تباین، قابلیت اجتماع دارد و بگوییم:

بعد از آن که دو مقدمۀ اولی و ثانیه را پذیرفتیم و مؤثّریّت سبب دوم و تعدّد اشتغال و تعدّد تکلیف را که مقتضای مقدمۀ دوم بود، پذیرفتیم اینجا می دانیم یقینا دو تکلیف به ما توجه پیدا کرده و قطعا دو اشتغال حاصل است، لکن نمی دانیم که آیا این دو تکلیف را اگر در ضمن یک وضو انجام دهیم، تحقّق پیدا می کند، امتثال و موافقت حاصل می شود یا نه؟ لازمۀ این که اشتغال یقینی اقتضا می کند برائت یقینیه را این است که دو وضو تحقّق پیدا کند، دو فرد تحقّق پیدا کند تا یقین به امتثال حاصل شود.