سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 7 صفحه 538

درس ششصد و ششم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

مقدمه اول در بیان وصف معتمد و غیر معتمد بر موصوف

در باب مفهوم وصف، مقدمتا دو مطلب را باید ذکر کرد: یک مطلب این است که در باب وصف همان طوری که در ادبیات مطرح است، گاهی وصف معتمد بر موصوف یعنی مشتمل بر ذکر موصوف هم هست، مثل«اکرم رجلا عالما» و گاهی از اوقات خالی از ذکر موصوف است و به اصطلاح معتمد بر موصوف نیست و همراه آن موصوف ذکر نشده است، مثل«اکرم عالما» آیا هردو صورت در نزاع در باب مفهوم وصف وارد است، یا این که نه، تنها خصوص قسم اول آنجایی که معتمد بر موصوف باشد، داخل در محل بحث است؟ «ربما یقال» به همین معنا که نزاع در باب مفهوم وصف اختصاص به همین صورت دارد که متکلم و مولی بگوید«اکرم رجلا عالما». اما اگر گفت «اکرم عالما» این از محل بحث خارج است، چرا؟ برای این که این قائل می گوید که ما می خواهیم مفهوم را از این طریق استفاده کنیم که مولای حکیم و عاقل متوجه و مختار، اگر در کلام خودش یک قیدی و یک عنوانی را اضافه کرد، این اضافه قید برای غرضی است که در کار است و نمی تواند عنوان