سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 7 صفحه 568

فسادا» کذا و کذا از این استفاده می کنیم آنهایی که محارب نیستند«و لا یسعون فی الارض فسادا» چنین جزایی را ندارند از کجا؟ از کلمۀ انما. ولی از این«انما» ی دال بر حصر یک حکم سلبی با«عدم وجود محاربه و عدم کونه یسعون فی الارض فسادا» این درست است این قضیه مفهومیه اما در باب استثنا به نظر می رسد که چنین چیزی نیست، ولو این که بر آن ثمرۀ مهمی هم ترتب پیدا نمی کند، اما به نظر می رسد که حصر در باب استثنا با حصر در باب انما و سایر أداتی که دلالت بر حصر می کنند، بینشان فرق است در آنها حصرشان مفهوم درست کن است اما در باب استثنا حصرش مفهوم درست نمی کند، بلکه همان مفاد منطوقی را کاملا تبیین می کند و توضیح می دهد. «هذا تمام الکلام فی باب المفاهیم».

پرسش:

1 - اشکال بر خبر«لا» در کلمۀ طیبۀ توحید و جواب آخوند ره را بیان کنید.

2 - بیان استاد از اشکال مذکور را تقریب کنید.

3 - اشکال استاد بر جواب مرحوم آخوند را بیان کنید.

4 - استدلال استاد بر عدم دلالت جملۀ استثنائیه بر مفهوم را تقریب نمایید.