سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 7 صفحه 583

درس ششصد و سیزدهم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

تفاوت عام و مطلق

فرق بین عام و مطلق در این جهت است که عام به یک دلالت لفظی و وضعی بر مصادیق و افراد دلالت می کند، ناظر به کثرات و افراد طبیعت است«اکرم کل عالم» حکم را روی طبیعت بار نکرده، بلکه روی افراد و مصادیق عالم، وجوب اکرام را مرتب کرده در عین حال یک نکته ای در اینجا وجود دارد که این نکته باید مورد توجه واقع شود و آن این است که عام که دلالت بر افراد می کند، پیداست که افراد دارای خصوصیات فردیه و خصوصیات شخصیه هستند. آیا اکرم کل عالم دلالت بر این خصوصیات هم می کند یا نه؟ به عبارت روشن تر اگر فرض کنیم که مثلا ده نفر عالم داریم: زید و عمرو بکر و خالد تا دهمی یک وقت این است که مولا می گوید: اکرم زیدا و عمروا و بکرا و خالدا، یک وقت اسامی این ده عالم را که از مصادیق طبیعت هستند، یک یک می برد، اینجا خصوصیتش این است که با هر اسمی علاوۀ بر این که یک وجود از طبیعت را بیان می کند، خصوصیات فردیۀ آن را هم متعرض است، برای این که زید عبارت از انسان موجود به تنهایی نیست.