سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 7 صفحه 74

را اعتبار می کنند که از آن تعبیر به وجوب می کنیم. در ناحیۀ حرمت هم بعد از آنکه مولا گفت: «لا تدخل السوق»، عقیب این زجر اعتباری از دخول سوق، عقلا یک چیزی را اعتبار می کنند که اسمش حرمت است، لکن سبب و موضوع برای آن اعتبار و امر اعتباری مسمی به وجوب و یا حرمت همین بعث اعتباری است که بوسیلۀ«ادخل» یا زجر اعتباری است که بوسیلۀ«لا تدخل» تحقق پیدا می کند.

اگر ما حکم را عبارت از این دو احتمال اخیر گرفتیم، آیا آن تعریفی که برای متضادّین ذکر شده، بر این دو تعریف انطباق پیدا می کند یا اینکه بر این دو تعریف هم انطباق پیدا نمی کند؟

پرسش:

1 - آیا بین احکام خمسۀ تکلیفیه تضاد وجود دارد؟ توضیح دهید.

2 - تعریف تضاد نزد اهل معقول را بیان کنید.

3 - کیفیت تطبیق متضادین بر حکم به معنای اراده را بیان کنید.

4 - احتمالاتی که در معنای حکم وارد شده است را بنویسید.