سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 7 صفحه 88

درس پانصد و سی و هشتم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

بررسی وقوع اجتماع امر و نهی در شریعت

بین ادلۀ قائلین به جواز اجتماع امر و نهی، یک دلیلی هست که این دلیل قابل ملاحظه است. آن دلیل این است که می گویند: اگر اجتماع امر و نهی جایز نباشد، باید نظیرش در شریعت و در فقه واقع نشده باشد و حال اینکه ما ملاحظه می کنیم که نظیرش در فقه واقع شده است و فقها فتوا داده اند و در حقیقت حکم اسلام و شریعت اسلام است، پس لا محاله باید ملتزم بشویم به اینکه اجتماع امر و نهی جایز است برای اینکه بهترین دلیل بر امکان شیء و عدم استحالۀ شیء، همان وقوع شیء است. اگر شیء تحقق پیدا کرد و وقوع پیدا کرد، این اقوا دلیل بر امکان و عدم استحاله است.

به تعبیر دیگر: شما در بحث اجتماع امر و نهی، از جواز و عدم جواز بحث می کنید، از امکان و عدم امکان بحث می کنید، ما مواردی را برای شما ذکر می کنیم که نه تنها امکان دارد بلکه وقوع هم پیدا کرده است و فقها هم فتوا داده اند و با ما نحن فیه هم هیچ فرقی نمی کند. البته در این موارد، امر و نهی جمع نشده اند لکن دو حکم دیگر از احکام که آنها هم در تضاد، مثل امر و نهی هستند، در