سیری کامل در اصول فقه : دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 8 صفحه 363

درس ششصد و هفتاد و پنجم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

مخاطب و مخاطب در خطابات قرآنیه

بحث در این بود که این احکامی که کتاب الله به صورت خطاب مطرح می فرماید، مثل«یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ» یا«یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا کُتِبَ عَلَیْکُمُ الصِّیامُ » و امثال ذلک، پیداست که این عنوانی که در علم اصول در این بحث مطرح کرده اند و تعبیر این بود که آیا خطابات شفاهیّه اختصاص به حاضرین دارد یا شامل غائبین و معدومین هم می شود؟ این ناظر به آیاتی از همین قبیل است که عرض شد. اینجا ما اشاره کردیم که باید این معنا را ملاحظه بکنیم که اولا در این قبیل از آیات، مخاطب و مخاطب کیست ؟ آیا چه کسی خطاب می کند به«یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ»؟

اینکه شما مجلسی را به نام مجلس تخاطب فرض می کنید و افرادی را به عنوان حاضرین در مجلس تخاطب فرض می کنید و آنها را بلااشکال قدر متیقن از مخاطبین می دانید، آیا مسأله به حسب واقعیت و به حسب حقیقت، این چنین است ؟

و به عبارت روشن تر: در این مسأله اصولیه ما کاری به کتاب الله نداریم و یک مسأله دیگری را