سیری کامل در اصول فقه : دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 8 صفحه 523

مختلف چیست که تو می زنی ؟! یک روز«اکرم العلماء» را بطور عموم صادر می کنی و یک روز«لا تکرم الفساق من العلماء» را صادر می کنی! مگر تو نمی دانی که موجبۀ کلیّه با سالبۀ جزئیّه بینشان تناقض است ؟ آیا وجدانا اینطور است که قالبها اگر مختلف شد، بیانها اگر تغییر پیدا کرد، این سبب بشود که ما در یک قالب، عنوان اختلاف را پیاده نکنیم و در یک قالب عنوان اختلاف و تخالف را پیاده کنیم. آیا بین اینها وجدانا فرقی وجود دارد؟ یا ظاهر این است که همانطوری که در استثنا و مخصص متصل هیچگونه اختلافی و تناقضی مطرح نیست. در مخصص منفصل هم همین عنوان است. هیچگونه تخالف و اختلافی وجود ندارد. این هم شاهد دوم.

«ما خالف قول ربنا لم نقله...» روایت آبی از تخصیص

شاهد سومی هم وجود دارد و آن همان چیزی است که شبیه همان حرفی است که الان اشاره کردیم. این روایات«ما خالف قول ربنا لم نقله» این سیاقش آبی از تخصیص است. خود این کسی در ذهنش نیاید که خوب این هم یک عامی است و عام روایتی هم هست. عام روایتی را که کسی نیامده است بگوید روایت دیگر نمی تواند تخصیص بزند. بحث در عام کتابی است. می گوییم بله، لکن بعضی از عمومات لحنش و سیاقش آبی از تخصیص است. این که امام می فرماید: اگر چیزی مخالف با قول پروردگار ما باشد بدانید که از ما صادر نشده است. بگوییم خوب همین هم تخصیص می خورد بعضی جاها ائمه - نعوذ بالله - برخلاف قرآن و برخلاف قول پروردگارشان مطالبی گفته اند. آیا اینطور است ؟ یا«ما خالف قول ربنا لم نقله» یک عنوانی است که هیچ موردی نمی شود به عنوان تخصیص و استثناء از آن خارج شود حتی اگر به صورت استثناء و مخصص متصل هم باشد باز صحیح نیست. مثلا بخواهد اینگونه بفرماید فرضا بگوید«ما خالف قول ربنا لم نقله» مثلا«الا فی آیه الوضوء» نه در آیۀ وضو ما برخلاف قول ربمان حرف زده ایم همچنین چیزی می شود که حتی به صورت استثناء تخصیص متصل یک موردی را استثناء کنند که نه ما در فلان مورد ما برخلاف پروردگار حرف زده ایم. این سیاق و بیان بیان غیرقابل تخصیص و به اصطلاح معمولی آبی از تخصیص است.

خوب حالا که آبی از تخصیص شد و شما قبول کردید اباء این سیاق را از تخصیص. آنوقت می گوییم که شما این بیست جلد کتاب وسائل را بگذارید مقابل خودتان. آیا«بینکم و بین وجدانکم» شما یقین ندارید که در این بیست جلد کتاب وسائل، یک سری روایاتی که به عنوان مخصص و مقید در مقابل عموم کتاب و اطلاق کتاب وارد شده است، از ائمه صادر شده. علم اجمالی ولو اینکه روی