سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 9 صفحه 136

درس هفتصد و سی و پنجم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

احتمالات در حمل مطلق بر مقید مثبتین در دو کلام

در جایی که مطلق و مقیّد مثبتین باشند و در دو کلام منفصل، تا به حال سه احتمال ذکر شد. مشهور قائل بودند به اینکه باید حمل مطلق بر مقیّد بشود. لکن احتمالی داده شد که مقتضای جمع بین دلیلین این نیست که ما حتما حمل مطلق بر مقیّد بکنیم، بلکه یک طریق دیگری هست و آن این است که امری را که در ناحیۀ مقیّد وجود دارد، حمل بر استحباب بکنیم، منتها نه استحباب مثل استحباب صلاه لیل، بلکه مثل استحباب صلاه فی المسجد که اصل الصلاه واجب است، لکن تخصصش به خصوصیت وقوع فی المسجد این اتصاف به استحباب دارد.

احتمال سوم را هم از محقق حائری(قدس سره) نقل کردیم که اگر احراز وحدت حکم از ناحیۀ وحدت سبب باشد، اینجا حمل مطلق بر مقیّد متعین است، و اگر از راه قرائن دیگر باشد، ایشان فرمودند که اجمال تحقق پیدا می کند. حالا بالاخره در این رابطه چه باید گفت؟