سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 9 صفحه 288

درس نوزدهم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

بحث گذشته در این رابطه بود که نمی شود یک تقریبی برای خطابات اولیه مثل«لا تشرب الخمر» درست کرد که هم شامل عاصی بشود و هم شامل متجرّی، هم شامل کسی بشود که قطع او موافق با واقع است و هم شامل کسی بشود که قطع او مخالف با واقع است.

بررسی امکان خطاب کردن متجری

قبل از آنکه به جهت ثالثه در باب تجرّی برسیم، یک بحث فرضی در اینجا مطرح شده است؛ حالا که این خطابات شامل متجرّی نمی شود و نمی تواند بشود، آیا شارع می تواند یک خطابی متوجه متجرّی یعنی آن کسی که قطع او مخالف با واقع است بکند؟ و ملاک این خطاب هم مثلا این نیست که«الخمر مسکر» برای اینکه آن چیزی که متجرّی ارتکاب می کند و شرب می کند، بحسب واقع، ماء است، یک شیء حلال است منتها او معتقد شده«بانّه خمر و بانّه حرام»؟ بگوییم: ملاک این خطابی که شارع می خواهد متوجه متجرّی بکند عبارت از آن