سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 9 صفحه 308

عنوانش«معلوم الحرمه فهو حرام»، دومی باز«معلوم الحرمه فهو حرام» سومی باز چون قضیه، قضیۀ حقیقیه است و«کل مصداق یمکن ان یکون مصداقا له» را شامل می شود، و همین طور مرتّب عنوان«معلوم الحرمه فهو حرام» به لحاظ نفس این«هو حرام» ی که روی معلوم الحرمه بار شده پشت سر هم یکی پس از دیگری تحقق پیدا می کند، و«یتسلسل الی ما لا نهایه له» لذا هر چه شما فکر بکنید غیر از این سه راهی که عرض کردیم: یا عنوان متجرّی یا عنوان معلوم الخمریه، یا عنوان معلوم الحرمه، یک عنوان چهارم دیگری در اینجا متصور نیست و تمامی این وجوه ثلاثه یا مستحیل است و یا تالی فاسد دارد و کسی ملتزم به لازم آن نشده است و لو اینکه لازم آن هم اتصاف به استحاله نداشته باشد.

لذا در این جهت دوم بحث تجرّی که عبارت از مسألۀ حرمت باشد، ما راهی برای اثبات حرمت تجرّی نداریم و در جهت بعدی که مسألۀ استحقاق عقوبت باشد، کسی نمی تواند از راه ثبوت حرمت تجرّی، مسألۀ استحقاق عقوبت را مطرح بکند.

پرسش:

1 - اشکال خطاب کردن متجری را از نظر مرحوم آخوند(ره) توضیح دهید.

2 - اشکال کلام مرحوم نائینی(ره) در جواب از مرحوم آخوند(ره) چیست؟

3 - جواب استاد را از اشکال مرحوم آخوند(ره) بیان کنید.

4 - چرا اثبات حرمت تجری به واسطه حرمت معلوم الحرمه موجب تسلسل می شود؟