سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 9 صفحه 396

برای من معنا کنید، تا مثل مرحوم آخوند منحرف نشوم کأن! امام اینجوری معنا می کند، می فرماید که«الشقی من کان فی بطن امّه و یعلم الله کأنّه سیعمل عمل الاشقیاء» شقی آن است که در بطن ام است، لکن خدا می داند که این بعد از آن که متولد شد، بعد از آن که به مرحلۀ بلوغ رسید، بعد از آن که در دائرۀ تکلیف قرار گرفت، این راه اشقیا را طی خواهد کرد، و سعید آن کسی است که در بطن ام، خداوند می داند که«أنّه سیعمل» یعنی«بعد الولاده، بعد البلوغ، بعد الدخول فی دائره التکلیف، سیعمل عمل الاسعداء» این است معنای روایت«السعید سعید فی بطن امّه و الشقی شقی فی بطن امّه» کجای آن ارتباط به ماهیت و لازم ماهیت دارد؟ کجای این داخل در«الذاتی لا یعلل» است؟ کجای این ارتباط به«لم جعل الانسان انسانا و الحمار ناهقا» چه ارتباطی بین این مسائل موجود است؟ حالا برای خاطر این که گریز این مسأله را هم مثل منبری ها داشته باشیم، این داستان را هم من نقل بکنم، باز برای مکمّل مسأله، چون در حواشی این بعضی از شبهات ممکن است وجود داشته باشد، یک مکمّلی را به نظرم آمد در بحث بعد ان شاء الله عرض بکنم.

مکمل برای اثبات اطلاق سعادتمندی بر اساس اطلاع از عاقبت

اما آن که گریز مسأله هست این است، در کتاب ارشاد مفید که ما این را در کتاب پاسداران وحی در رابطۀ با مسألۀ علم امام حسین«علیه السلام» به این که در جریان آن سفر کشته خواهد شد، ادلّۀ فراوانی را در آنجا ذکر کردیم. یکی از ادله و از مؤیداتش این مسأله است؛ مسأله را شیخ مفید در کتاب ارشاد نقل می کند، می گوید: قبل از جریان و حادثۀ کربلا یک روزی در مدینۀ منوّره، عمر بن سعد که ساکن کوفه بود و سفری به مدینه کرده بود، در کوچه به امام حسین«علیه السلام» برخورد کرد و به امام حسین عرض کرد که فلان کس، این همشهری های ما این عراقی ها که ما در آنجا ساکن هستیم، اینها یک مردمان سفیه و نادان و جاهلی هستند! امام حسین«علیه السلام» فرمود: به چه لحاظ؟ عمر سعد گفت: به این لحاظ، که اینها خیال می کنند که من قاتل شما هستم! و روی این جهت از من تنفر دارند و با یک دید بدی به من نگاه می کنند! حالا قبل از این که اصلا چنین حادثه ای کسی احتمال وقوعش را بدهد. در ارشاد مفید دارد که امام حسین(علیه السلام) به او فرمودند که نه، «انّهم لیسوا بسفهاء و لکنهم حلماء» اینها نادان نیستند، اینها واقعیتی را می دانند، لکن در عین حال مردمان حلیم و بردباری هستند؛ یعنی با توجه به این علمشان، باید کأنّ یک عکس العمل شدیدتری در رابطۀ با تو