سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 9 صفحه 45

درس هفتصد و بیست و دوم 1373/2/18

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

دلالت بر عموم در جمع محلای به الف و لام

اگر جمعی باشد و محلای به الف و لام، بحثی نیست در اینکه این جمع محلای به الف و لام، افادۀ استغراق و افادۀ عموم می کند. در این هیچ تردیدی نیست.

لکن بحث در این است که آیا در جمع محلای به لام، چه چیزی و به چه کیفیتی دلالت بر عموم مطرح می کند؟ سه احتمال در اینجا جریان دارد: دو احتمال مربوط به این است که این دلالت بر عموم در رابطۀ با الف و لام باشد، لکن الف و لامی که«یدخل علی الجمع» و مدخولش، عبارت از جمع باشد.

احتمال سوم، این است که خود این دو عنوان و یا به تعبیر دیگر، نفس همین عنوانی که مطرح شده، «الجمع المحلّی باللام» برای دلالت بر عموم وضع شده باشد که همان طوری که کلمۀ«کل» و مثل کلمۀ کل، برای افادۀ عموم و دلالت بر عموم وضع شده اند، خود واضع گفته باشد که«الجمع اذا کان محلّی باللام موضوع لافاده العموم».