سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 9 صفحه 492

درس چهل و هشتم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

استحالۀ جانشینی اماره به جای قطع موضوعی طریقی نزد آخوند(ره)

بحث در این بود که آیا خود ادله ای که دلالت بر حجیت امارات می کند می تواند دلالت بر دو مطلب داشته باشد؛ یکی اینکه اماره را جانشین قطع طریقی بکند، بیّنه ای که قائم بر خمریت یک مایعی شده است، را جانشین قطع به خمریت این مایع بکند و دیگر اینکه این اماره را جانشین قطع موضوعی طریقی قرار دهد بطوری که اگر شارع بجای اینکه بفرماید:

«الخمر حرام» بفرماید: «اذا قطعت بخمریه مایع فهو حرام» و دلیل هم بگوید: این قطع، در بعد طریقیتش اخذ در موضوع شده است، نه در بعد صفتیت قطع؟ اگر شارع چنین چیزی فرمود، و از آن طرف برای بیّنه، حجیت قائل شد، آیا این دلیل حجیت، می تواند بیّنه را قائم مقام این قطعی که در موضوع حکم اخذ شده و بعنوان طریقیت هم در موضوع حکم اخذ شده، قرار بدهد که دلیل حجیت بیّنه دو مفاد داشته باشد یا نه؟

مرحوم آخوند(قدس سره) فرمودند که این ممتنع است، این مستلزم این است که در