سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 9 صفحه 580

علم اجمالی و حکم آن

درس شصت و یکم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

علم اجمالی و حکم آن

علم اجمالی از نظر منجّزیت و معذّریت

آخرین بحث در کتاب القطع، مسأله علم اجمالی است. در باب علم اجمالی، دو جهت مورد بحث است؛ یکی این است که آیا علم اجمالی در مقام اثبات تکلیف و منجّزیت و معذّریت، حکم قطع تفصیلی را دارد؟ یعنی همان طوری که در علم تفصیلی وقتی که علم متعلق به یک حکمی از احکام شرعیه می شد، سبب می شد که آن حکم، علی فرض الوجود، منجّز باشد و گریبان مکلّف را بگیرد، و اگر قطع تفصیلی مخالف با واقع بود، مسأله معذریت در کار بود، آیا این مسأله تنها در رابطۀ با قطع تفصیلی است؟ یا در باب قطع اجمالی هم مسأله به همین صورت است که اگر شما علم اجمالی پیدا کردید به این که وظیفه در روز جمعه بعد از زوال، نماز ظهر و یا نماز جمعه است؛ این علم اجمالی هم موجب می شود که آن تکلیف