سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 9 صفحه 72

درس هفتصد و بیست و ششم 1373/2/25

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

معنای اطلاق داشتن مطلقات

بعد از آنکه مقدّمات حکمت سریان پیدا کرد و از طریق مقدمات حکمت در مثل«اعتق رقبه» اطلاق را استفاده کردیم، لکن این اطلاق به معنای عموم و ارسال و شمول نیست که نتیجۀ مقدمات حکمت، همان معنایی بشود که الفاظ دالّۀ بر عموم دلالت داشت. الفاظی که دلالت بر عموم می کرد، ناظر به افراد است، ناظر به مصادیق است، و لو به نظارت اجمالیّه اما در باب مطلق، هیچ گونه نظارتی راجع به افراد ندارد، و لو بنحو الاجمال. معنای اطلاق این است که تمام الموضوع و تمام المتعلّق برای این حکم مولا، عبارت از همین ماهیّت عتق الرقبه است، این تمام الموضوع است، و لازمۀ این که این تمام الموضوع و تمام المتعلق است، این است که شما هر فردی از افراد این ماهیّت را در مقام امتثال، آزاد بکنید، چه مؤمنه باشد و چه کافره باشد، به اعتبار اینکه این ماهیّت بر آن صادق است و تمام المتعلّق للحکم هم نفس الماهیه است، از این جهت این امتثال و موافقت حاصل می شود، یعنی اگر کسی از شما پرسید