سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 10 صفحه 275

رابطۀ با تفسیر بوده، مقصود این است که«انما یعرف تفسیر القرآن من خوطب به» چون بحث و دعوا با قتاده در مورد تفسیر بوده، امام می فرمودند که این تفسیر را تو از کجا در مورد قرآن انجام می دهی؟ اگر متکی به رأی و نظر خودت هستی؟ «فقد هلکت و اهلکت» اگر متکی به آرای دیگران و رجال هستی، «فقد هلکت و اهلکت» به دنبال اینکه می فرماید: «انما یعرف القرآن من خوطب به» مقصود این است: «انما یعرف تفسیر القرآن من خوطب به» و ما عرض کردیم: مسألۀ حجیت و عدم حجیت ظواهر، از دائره تفسیر خارج است برای اینکه تفسیر یعنی کشف امر غیر ظاهر، در حالی که ما بحث ظواهر را می کنیم، اصولا کلمۀ ظاهر در مقابل تفسیر است، تفسیر یعنی غیر ظاهر، ظاهر یعنی غیر مستور.

پس اداله ای که در رابطۀ با تفسیر وارد شده هیچ ارتباطی به مسأله حمل لفظ بر ظاهر فی کتاب اللّه ندارد. پس نتیجه این گونه شبهات مخصوصا در مقابل آن ادله قاطعه ای که ما نسبت به حجیت ظواهر کتاب ذکر کردیم فاقد ارزش است.

پرسش:

1 - کیفیت استدلال اخباریین به اشتمال قرآن بر مطالب عالیه و غامضه را برای منع حجیت ظواهر آن بیان کنید.

2 - جواب از استدلال اخباریین به اشتمال قرآن بر مطالب عالیه و غامضه را برای منع حجیت ظواهر را توضیح دهید.

3 - شرط عمل به ظواهر قرآن چیست؟

4 - آیا قرآن برای اکثر مردم قابل فهم است؟ چرا؟