سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 10 صفحه 485

شاگرد زراره باشد، و زراره مستقیما یک مطلبی را از امام باقر(علیه السلام) نقل کند، عین همان مطلب را در اینجائی که با یک واسطه، دو واسطه به شرط اینکه شرائط در وسائط وجود داشته باشد، همان نظر و همان دید را دارد.

یک شاهدی بر این مطلب ذکر می کنند که عمده، این شاهدش است که لطیف است و آن این است که ما اگر بخواهیم با این تحلیلهایی که کردیم بگوییم: مخبر به خبر الشیخ، خبر المفید است. خبر المفید، موضوع خارجی است، شما از نظر اثر شرعی روی اینها خیلی بحث کردید، لکن اولین اشکال این است که اصلا موضوع خارجی به قول عادل واحد ثابت نمی شود. موضوع خارجی، بیّنه می خواهد، حالا می خواهد خبر باشد یا غیر خبر. پس اینکه شیخ اخبار می کند«بان المفید حدّثه»، شما نباید روی این تکیه کنید که مخبربهش خبر المفید است و خبر المفید، موضوع خارجی است. اگر اینطور شد، از اول باید بساط را جمع کنیم، برای اینکه موضوعات خارجیه(کما اینکه شاید ما در ذیل بحث حجیت خبر واحد این معنی را ان شاء الله اشاره کنیم) اصلا به قول عادل واحد ثابت نمی شود، ولو هزار اثر شرعی بلا واسطه هم داشته باشد. پس از اول این اشکال وارد می شود که با خبر الشیخ نمی شود خبر المفید را ثابت کرد، «لان خبر المفید من الموضوعات الخارجیه و الموضوعات الخارجیه لا یثبت بقول عادل واحد» و به شهادت عادل واحد.

پس اگر می خواهیم از این اشکال فرار کنیم، باید این حرف را بزنیم که اینجا نباید این تعلیلها ولو به نظر عرف مطرح باشد، اصلا مخبربه شیخ، خبر المفید نیست، مخبربه شیخ برمی گردد به همان فرمایش امام معصوم(علیه السلام) و این وسائط از نظر عرف ملاحظه نمی شود. هذا تمام الکلام در دو مطلب: یکی در استدلال به آیۀ نبأ، یکی هم در جواب از اشکالاتی که به مطلق ادلۀ حجیت خبر واحد قائم شده بود و ما جواب دادیم.

پرسش:

1 - جواب مرحوم نائینی(ره) از تقریب سوم اشکال اخبار مع الواسطه را توضیح دهید.

2 - دلیل عدم اختصاص جواب مرحوم نائینی(ره) به مبنای خودشان را بیان کنید.

3 - اشکال وجوب تقدّم موضوع بر حکم را با جوابش تقریب کنید.

4 - جواب امام راحل(ره) را از اشکال اخبار مع الواسطه توضیح دهید.