سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 12 صفحه 266

ملاقی است، یک طرفش هم آن قطعه دیگر، و علم اجمالی طرف دیگر به نجاست احد الانائین از اول پیدا شده است. گاهی از اوقات آن که ابتداء متعلق علم اجمالی شما قرار می گیرد، ملاقی بر آن طرف دیگر است و ملاقی خارج از دایره علم اجمالی است. و گاهی از اوقات ملاقی و ملاقی هردو یک طرف علم اجمالی قرار می گیرد، و طرف دیگرش هم آن طرف. شما علم اجمالی پیدا می کنید، یا این نجس است یا این ملاقی و ملاقی نجس است، که از نظر طرف قرار گرفتن برای علم اجمالی همان طورکه ملاقی طرف است برای علم اجمالی، ملاقی هم طرف برای علم اجمالی است، و هیچ گونه تقدّم و تأخّری از نظر طرفیت برای علم اجمالی بین ملاقی و ملاقی وجود ندارد، و بین اینها فرق وجود دارد، کما این که توضیحش را در نتیجۀ بحث ان شاء الله عرض می کنیم.

آن که فعلا می خواستیم بگوییم این است که مسأله، صور متعددی دارد و ذکر این صور برای این است که ممکن است حکم این صور باهم فرق داشته باشد.

دلیل نجاست ملاقی با نجس

مطلب دیگر این است در غیر مورد علم اجمالی، اگر یک چیزی با نجس ملاقات کرد، دست مرطوب شما با فرض کنید با یک خون خشکی ملاقات کرد، این دست شما وجوب اجتناب پیدا می کند. بحث این است که آیا این وجوب اجتنابی که برای ملاقی هست، به لحاظ این است که اجتناب از دم اجتناب از ملاقی را اقتضا می کند بطوری که اگر شما از ملاقی دم اجتناب نکنید، کأنّ از خود دم اجتناب نکرده اید که اثر اجتناب از دم، و وجوب اجتناب از دم، این است که شما از ملاقی هم اجتناب کنید. آیا مسأله این است؟ یا این که شارع«جعل الدم نجسا» و از طرفی«جعل الدم منجّسا» که معنای منجّسیت را عرض می کنیم. معنای این که الدم منجّس، این است که این دست مرطوب اگر با دم ملاقات کرد، یتصف بالنجاسه. حالا که یتصف بالنجاسه، وجوب اجتنابی که برای این تحقق پیدا می کند، خودش یک مسأله مستقلی است. یک حکم مستقلی است.

این طور نیست که اجتناب از این ملاقی، با اجتناب از دم ارتباط داشته باشد. «الدم نجس شرعا یجب الاجتناب عنه و قد جعله الشارع منجّسا، و معنی منجّسیته صیروره الید الرطبه الملاقیه معه نجسا». یعنی در حقیقت ما حالا یک موضوع دیگری برای نجاست پیدا کردیم، یک مصداق دیگری برای نجاست تحقق پیدا کرد. و همان طورکه دم خودش وجوب اجتناب دارد، این ملاقی هم«بما انّ الشارع جعله نجسا لاجل الملاقات»