سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 12 صفحه 268

از دم، غیر وجوب اجتناب از ماء است. وجوب اجتناب از دم این است که دم همراه شما در نماز نباشد. حق ندارید در مقام شرب از دم استفاده کنید. وجوب اجتناب از ماء ملاقی للدم هم، همین آثار را در ردیف خود دم دارد، بدون این که ارتباطی بین اینها وجود داشته باشد.

استدلال شیخ انصاری(ره) برای نجاست ملاقی با نجس

اینجا از بیان مرحوم شیخ(علیه الرحمه) صاحب کتاب شریف رسائل استفاده می شود که مطلب، این طور نیست، مطلب هم همان حرف اول است. اجتناب از شیء معنایش اجتناب از ملاقی شیء هم خواهد بود. وقتی که شارع می گوید: «یجب علیک الاجتناب من الدم» خود این«یجب علیک الاجتناب من الدم» همراهش«یجب علیک الاجتناب من الملاقی» هست. مرحوم شیخ یک چنین نظریه ای را دارند و دو دلیل برای این مطلب ذکر کرده اند: یکی یک آیه کوتاه از قرآن مجید، و دیگر یک روایتی که در این باب است.

اما آیه می فرماید: «وَ الرُّجْزَ فَاهْجُرْ» ایجاب کرده دوری و اجتناب از رجز را. مرحوم شیخ می فرماید: اگر انسان بخواهد از رجز هجرت پیدا کند، و تهجّر از رجز برای او حاصل شود، معنایش این است که هم از خودش اجتناب کند، هم از ملاقیش اجتناب کند. پس چون تعبیر به هجرت شده است، تعبیر به تهجّر شده است، ایشان می فرماید:

ظاهر تهجّر این است که هم از خودش و هم از ملاقی اش باید اجتناب کرد.

جواب این حرف روشن است، جواب این است که از کجا شما این معنا را استظهار می فرمایید؟ فاهجر با فاجتنب هیچ فرق نمی کند. همان طورکه در کلمۀ اجتنب، مسألۀ اجتناب از ملاقی هیچ گونه مطرح نیست، و کلمۀ اجتنب عن الدم ظهور در اجتناب از ملاقی ندارد، کلمۀ فاهجر در آیه شریفه هم همین طور است. کجا از این استفاده می شود که باید هجرت بشود از خود رجز، و از ملاقی رجز؟ از کجای آیه می شود این معنا را استفاده کرد؟ لذا این استدلال خیلی استدلال ضعیفی است، و ما نمی توانیم این استدلال را بپذیریم.

استدلال شیخ(ره) به روایت جابر برای اثبات نجاست ملاقی نجس

لکن عمده، روایتی است که مرحوم شیخ در این باب به آن روایت استناد کرده است.

جابر جعفی روایت می کند عن أبی جعفر(علیه السلام) «انّه اتاه رجل فقال:» کسی آمد