سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 12 صفحه 29

درس دویست و بیست و هشتم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

عرض کردیم در فرض سوم اگر دلیل مرخصی از ناحیۀ مولا صادر نشود، عقل حکم به وجوب احتیاط می کند. اما اگر دلیل مرخص صادر شود هیچ مانعی ندارد و عنوان ترخیص در معصیت تحقق پیدا نمی کند، و تناقضی در کار نیست. بحث این است که آیا دلیل مرخصی از ناحیۀ مولا در شریعت صادر شده یا صادر نشده؟ آیا در اطراف علم اجمالی به اکثر موارد علم اجمالی از قبیل همین قسم سوم که مسأله حجّت و اماره در کار است، یعنی علم به تکلیف واقعی تحقق ندارد، بلکه علم به قیام حجّت و اماره در کار است چون اکثر موارد علم اجمالی از قبیل همین قسم سوم است، آیا در این علم اجمالی های متعارف، دلیل مرخصی از ناحیۀ مولا صادر شده یا نه؟

فرق اصاله الحلیه با اصاله البرائه

اینجا باید ملاحظه کنیم، تتبّع کنیم، ربما یقال به این که در ادلۀ اصاله الحلیه که شعبه ای از اصاله البرائه است، اصاله البرائه در مطلق شبهات وجوبیه و تحریمیه جریان دارد، امّا