سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 12 صفحه 308

الطهاره ندارد، اما اصاله الحلیه دارد. آن وقت ثمرۀ این که اصاله الطهاره ندارد و اصاله الحلیه دارد این است که اگر بخواهید با این اناء سوّم که عبارت از ملاقی است وضو بگیرید، حق ندارید وضو بگیرید برای این که طهارتش را احراز نکرده اید. طهارت مائی که می خواهید به وسیله اش وضو بگیرید باید احراز بشود ولو احراز طهارتش با اصاله الطهاره باشد ولی شما هیچ راهی برای احراز طهارت این اناء سوم ندارید پس اگر بخواهید با این اناء سوم، وضو بگیرید نمی شود. اما اگر بخواهید ماء واقع در این اناء سوم را بخورید و شرب کنید، اصاله الحلیه اینجا حاکم است و می گوید: مانعی ندارد، خوردن از این آب برای شما حرام نیست. اصاله الحلیه، حلّیّت شرب، و اکل از این را برای شما روشن می کند، اما در مثل توضّی و امثال توضّی از چیزهایی که مشروط به طهارت است، از این آب نمی توانید استفاده کنید.

پس توجه کردید که این شبهه این دو مقدمه را مفروض و مسلّم گرفته، آن وقت با توجه به این دو مقدمه یک چنین نتیجه ای می گیرد، که اینجا ابتداء اصول شش گانه جریان دارد، ولی بعد وقتی که محاسبه می کنیم، می بینیم دو اصل در رتبۀ اول از بین می رود، و سه تا اصل در رتبۀ دوم از بین می رود، و در رتبۀ سوم چون نه معارضی هست، و نه حاکمی وجود دارد، اصاله الحلیه فی الملاقی جریان پیدا می کند.

پس نتیجۀ هذا الشبهه این است که اگر ما پای اصول شرعیه را در اطراف ملاقی بیاوریم، حق نداریم اصاله الطهاره جاری کنیم. فقط تنها اصلی که دربارۀ ملاقی جریان پیدا می کند، همان اصاله الحلیه است. این حرفی است که این شبهه دارد.

عدم وجود سببیت و مسببیت در باب طهارت

مهمترین اشکالی که ما به این شبهه داریم، این است که ما مقدماتش را قبول نداریم، به ضمیمه یک مطلب سومی. این شبهه مبتنی بر دو مقدمه بود، ما اولا هیچ کدام آن دو مقدمه را قبول نداریم، منتها یکی را دیروز عرض کردیم که طهاره الملاقی، معلول طهاره الملاقی نیست. در باب نجاست، مسأله این طور است، شارع«جعل نجاسه الملاقی سببا لنجاسه الملاقی» سببیت را شارع جعل کرده است، نجاست ملاقی را شارع جعل کرده، و این سببیّت و مسببیّت، مجعول شرعی است، و ما هیچ حرفی نداریم. اما در ناحیه طهارت چطور؟ شارع کی گفته: «اذا کان الملاقی طاهرا یکون ملاقیه ایضا طاهرا»؟ چه موقع گفته: «طهاره الملاقی سبب لطهاره الملاقی»؟ کی شارع چنین کاری کرده است؟