سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 12 صفحه 311

سند کاملا صحیح بود، و آن صحیحۀ عبد الله بن سنان بود. صحیحه عبد الله بن سنان عنوانش این بود: «کل شیء فیه حلال و حرام فهو لک حلال» عنوان شیء به«فیه حلال و حرام» مقیّد شده بود و ما گفتیم: این قید«فیه حلال و حرام» عنوان را روی شبهات مقرونۀ به علم اجمالی پیاده می کند برای این که در اطراف علم اجمالی«فیه حلال و حرام» وجود دارد اما در شبهات بدویه مثل این که شما شک کنید که آیا شرب توتون حلال است یا حرام است، اینجا«کل شیء فیه حلال و حرام» نداریم. پس این مربوط به شبهاتی است که مقرون به علم اجمالی است.

و گفتیم: درست است که«کل شیء فیه حلال و حرام» مطلق شبهات مقرونۀ به علم اجمالی را می گیرد، هم محصوره را، و هم غیر محصوره را، لکن ما دلیل عقلی و یا دلیل عقلایی و عرفی داریم که شارع نمی تواند در شبهات محصوره ترخیص در ارتکاب همۀ اطراف بدهد. این مستلزم اذن در معصیت است، اذن در معصیت هم قبیح است، و هم مستلزم مناقضۀ در بیان مولاست. لذا از«کل شیء فیه حلال و حرام» شبهات مقرونۀ به علم اجمالی که محصوره باشد خارج شد. وقتی که خارج شد، یکی از حرفهایی که ما با صاحب این شبهه داریم این است که این که شما می گویید: دوتا اصاله الحلیه در رتبۀ ثانیه به ضمیمۀ اصاله الطهاره در ملاقی باهم معارضه می کنند، این اصاله الحلیه ها را شما از کجا پیدا کردید؟ کدام دلیل بر شما اصاله الحلیه درست کرده؟ اگر روایت مسعده بن صدقه است، که او به لحاظ آن اشکالش حجّیّت ندارد. اگر روایت عبد الله بن سنان است، که شبهات محصوره از روایت عبد الله بن سنان بیرون است. پس این اصاله الحلیه ها از کجا آمده؟ منشأ این اصاله الحلیه ها چیست؟ این هم یک اشکال سومی است علاوۀ بر نپذیرفتن و رد کردن آن دو مقدمه، که«ما الدلیل علی اصاله الحلیه» در اطراف علم اجمالی با این که شبهه، شبهۀ محصوره است، و بحث ما در علم اجمالی به نجاست احد هذین الانائین است؟

جریان اصاله الطهاره و اصاله الحلیه در ملاقی

بعد از آن که ما آن دو مقدمه را کنار زدیم، و این حرف را هم راجع به اصاله الحلیه ذکر کردیم، نتیجۀ حرفهای ما این می شود که این دو اصاله الطهاره ای که در ملاقی و طرف جریان پیدا می کند، به خاطر معارضه کنار می رود، دوتا اصاله الحلیه هم اصلا مدرک ندارد تا بحث معارضه اش را پیاده کنیم، این دوتا هم به این جهت کنار می رود.