سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 12 صفحه 333

درس دویست و شصت و سوم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

بررسی جریان اصل در صورت شک در جزئیت شیء

عرض کردیم که دوران بین اقلّ و اکثر ارتباطی مصادیق و مواردی دارد، یک مصداقش که اهم مصادیق است، مسأله اجزاء است. اگر یک مرکبی امرش دائر باشد بین این که مثلا نه جزء دارد یا ده جزء، آیا در صورت شکّ و تردید چه اصلی جریان پیدا می کند؟

اینجا یک بحثی است که کاملا محلّ اختلاف و معرکه آراء مختلف واقع شده. اقوال در دو طرف نقیض قرار گرفته اند، بعضی ها قائل شده اند به این که در این مورد، هم برائت عقلیه جریان پیدا می کند، و هم برائت شرعیه جریان پیدا می کند، هم قاعدۀ قبح بلابیان جاری است، و هم مثل حدیث رفع جریان دارد.

بعضی هم در طرف نقیض کامل این قول قرار گرفته اند و بطور کلی جریان اصاله البرائه را در اینجا منکر شده اند و گفته اند: نه برائت عقلی و نه برائت شرعی هیچ کدام جریان ندارد.