سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 12 صفحه 416

درس دویست و هفتاد و سوم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

عدم جریان برائت شرعیه در اقل و اکثر ارتباطی

بحث در این بود که اگر مبنای انحلال را نپذیریم، و در نتیجه برائت عقلیّه را جاری ندانیم، آیا روی این مبنا، برائت شرعیّه می تواند جاری بشود یا برائت شرعیّه هم مثل برائت عقلیّه جاری نیست، یا این که در مسأله، تفصیل وجود دارد؟ اگر ما علم اجمالی را علت تامّه برای وجوب احتیاط، و وجوب موافقت قطعیّه بدانیم، بگوییم: برائت شرعیّه جریان پیدا نمی کند اما اگر علم اجمالی را مقتضی وجوب احتیاط بدانیم، مقتضی وجوب موافقت قطعیّه بدانیم، بگوییم: مانعی ندارد که برائت شرعیّه جریان پیدا کند.

ظاهر این است که برخلاف مختار مرحوم محقق خراسانی(ره) که ایشان با این که برائت عقلیّه را جاری نمی دانند، برائت شرعیّه را مطلقا جاری می دانند و برخلاف مختار محقق عراقی(ره) که ایشان قائل به تفصیل بین علیّت و اقتضا هستند، اگر مبنای انحلال را نپذیریم و علم اجمالی را منحل ندانیم، و لذا برائت عقلیّه را جاری نبینیم، برائت شرعی هم نمی توانیم جاری کنیم.