سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 12 صفحه 450

درس دویست و هفتاد و هفتم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

اقل و اکثر در مطلق و مشروط

اجرای برائت در دوران بین مطلق و مشروط، نوع و جنس و طبیعی و فرد

بحث دوم اقل و اکثر در مطلق و مشروط است. اگر امر مأمور به دائر باشد بین اینکه به صورت مطلق مأمور به است، یا مشروط به یک شرط خاص مأمور به است، مثل این که فرض کنیم که نماز مردد باشد بین این که مطلقا مأمور به باشد، یا با قید و شرط طهارت مأمور به باشد. یا در مثال عتق الرقبه، اگر امر دایر باشد بین این که عتق مطلق الرقبه مأمور به است، یا خصوص رقبۀ مؤمنه مأمور به است، و فرض آنجایی است که اطلاقی هم در کار نباشد و از راه دلیل لفظی ولو مثل اطلاق دلیل، نتوانیم مسأله ای را استفاده کنیم، و الاّ اگر«أقیموا الصلوه» مطلق داشته باشیم، به اطلاق«أقیموا الصلوه» اشتراط طهارت را نفی می کنیم، به اطلاق«اعتق الرقبه» عدم مدخلیت ایمان را ثابت می کنیم.

لکن بحث ما در آنجایی است که اطلاقی نداشته باشیم. یا بخاطر این که اصلا دلیل ما،