سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 12 صفحه 482

چون شک داریم که آیا عدم القتل هست یا نیست، لذا شک داریم که نهی به آن متعلق شده یا نشده. اگر عدم القتل من ناحیه ضربه الثانیه واقعا عدم القتل باشد، نهی به آن تعلق گرفته، اما اگر عدم القتل نباشد، و قتل به همان ضربۀ اولی تحقق پیدا کرده باشد، دیگر نهی به چه چیز تعلق می گیرد؟ لذا شما هستید و شک در تعلق نهی به عدم تحقق قتل، من ناحیه الضربه الثانیه، و اصاله البرائه را در این نهی جاری بکنید. آن وقت نتیجه می گیرید که اگر عدم القتل من ناحیه عدم تحقق ضربه الثانیه باشد، هذا لا یکون منهیّا عنه، وقتی منهی عنه نشد، دیگر بر شما لزومی ندارد که ضربۀ ثانیه را رعایت بکنید و احتیاط کنید.

اگر یک چنین مناقشه ای که بحسب ظاهر، مناقشۀ خوبی است، کسی اینجا بکند، علاوۀ بر این که آن دو مقدمه را قبول نداریم، لکن بر فرض قبول آن دو مقدمه باز هم می توانیم جواب بدهیم.

پرسش:

1 - دلیل جریان قاعده اشتغال در اقلّ و اکثر در اسباب و محصّلات چیست؟

2 - ملاک جریان قاعده اشتغال را در محل بحث بیان کنید.

3 - راهی که برای جریان برائت در مقام طی شده است را توضیح دهید.

4 - دلیل بطلان جریان برائت در مقام را شرح دهید.

5 - مراد از اتحاد مرکبات از نظر وجود و عدم چیست؟